HAZIRLADI URFAN SALYAYEV » İstifadəçinin bütün xəbərləri - İstifadəçi: Admin

cəmi səs 19738390

 

Telefonum suya düşdü nə etməliyəmmi deyirsiniz?

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Heç narahat olmayın, elektronik alətlərin islanmalarında edilə biləcək ən sürətli əməliyyatları İndi öyrənəcəksiniz.

 

Telefonum suya düşdü nə etməliyəmmi deyirsiniz?

 

 

 

 

Heç narahat olmayın, elektronik alətlərin islanmalarında edilə biləcək ən sürətli əməliyyatları İndi öyrənəcəksiniz.

 

Dərhal batareyasını çıxarın birdaha daxil etməyin.

 

İşləyirmi deyə sınağın.

 

Elektirik balansı yığmaq üçün elektrikə daxil etməyin

 

Cihazın içini açıb qurutmağa cəht etməyin

Unutmayın cihaza elektrik (batareya) verməssəniz cihazı

yusa belə heç bir parça elektrik verənə qədər pozulmaz.

 

Ən yaxın xidmətə suya düşdüyünü ifadə edərək verin.

Böyük ehtimal teliniz keçiriləcəkdir.

 

Elektrikə batareyası nə qədər az taxılı qalsa o qədər xilas olma

şansı vardır.

 

Ayrıca unutmayın ki telefonunuz hər nə qədər sürətli bir şəkildə xidmətə yetiştirilə bilərsə o qədər tez və evvelki halına qaytarıla bilər. Bu üzdən telefonunuz suya düşdüyü anda batareyasını söküb ən geç "45" dəqiqə içərisində bir texniki xidmətə müraciət edin.

 

Daha Ətaflı

cəmi səs 19738390

 

Nikah gecəsinin sirləri

 

Nikah vəya zifaf gecəsi bəylə gəlinin ilk dəfə, necə deyərlər, bir yastığa baş qoyduqları gecəyə deyilir. İmam Sadiq (ə) buyurur: “...Gecənin əvvəl saatlarında cinsi yaxınlıq etməyin...” Yəni zifaf gecə vaxtı olmalıdır. Bu, gecəyarıya yaxın olsa daha yaxşıdır. Amma, heç də o demək deyil ki, həyat yoldaşı ilə yalnız gecələr yaxınlıq etmək olar. Dediklərimiz ancaq zifafa aiddir, çünki insan gündüz fəaliyyət göstərdiyindən gərginlik keçirir və gecə istirahət edir. Bunun isə doğulacaq övlada müsbət təsiri var. Digər tərəfdən, gecə gəlinin ismət və həyasının qorunması üçün daha münasibdir. Peyğəmbər (c) buyurur: “Gəlinlə zifafı gecə edin, onun qonaqlığını isə gündüz verin”.

Bəzən nikah gecəsi cinsi əlaqə ya tamam mümkün olmur, yada natamam baş verir: nəticədə gəlin ər evində qız kimi qalır, buna görə də hamilə ola bilmir. Təbabətdə buna virqoqamiya (latınca virqo – qızlıq, bakirəlik; qamos - ər) vəya qız (bakirə) nikahı deyilir. Mütəxəssisə müraciət olunmadıqda bu hal uzun müddət və hətta ömürlük davam edə bilər. Belə ər-arvad bir-birinə sədaqətli olsa da, ailə səadətinə qovuşa bilmir.

 

Nikahdan sonra yaranan problemlər

Nikahdan sonra müxtəlif səbəblər üzündən problemlər yarana bilər. Asan anlaşılması üçün onları 3 qrupa bölək:

 

1. Qorxu, həyəcanla bağlı problemlər;

2. Məlumatsızlıq və təcrübəsizlikdən yaranan səbəblər;

3. Erektil disfunksiya vəya cinsi zəiflik (impotensiya).

 

Birinci səbəb qorxu, həyəcandır ki, bu da bəzi qızların nikah gecəsi barədə olan yalnış söhbətlərdən aldığı psixi təsirdir. Bir qızı yengəsi elə qorxutmuşdu ki, o, gəlin köçsə də, ər evində 3 il qız kimi qalmışdır. Qorxu bəzən o qədər çox olur ki, bəy gəlinə toxunmaq, hətta yaxınlaşmaq istəyəndə qızın bütün bədəni sıxılır və əlaqə mümkün olmur.

İkinci səbəb ər-arvadın cinsi əlaqə və cinsi həyat barədə məlumatsızlığından, təcrübəsizliyindən və s. ibarətdir ki, bu da ailədə sərt tərbiyənin nəticəsidir.

Üçüncü səbəb kişilərdə cinsi zəifliklə bağlıdır. Bu halı törədən tibbi-psixoloji səbəblər müxtəlifdir. Əvvəllər zəif olmayan bəy eşitdiyi yalnış söhbətlərdən aldığı psixi zərbədən, psixoloji çətinliklərədən və s.-dən nikah gecəsi zəifləyir. Gəlinin qorxu keçirməsi, yengənin bayırda gözləməsi, yatağın gizli və rahat yerdə olmaması kimi hallar da bəyi həyəcanlandırır. Oğlana bəzən uzun müddət nişanlı qalmaq da pis təsir edir. Nikah gecəsi “bəy-gəlin bağlanıb”, “tilsimə düşüb”, “qorxub” və s. kimi xalq arasında yayılan söhbətlər də elə bu səbəblərdən yaranıb.

 

Problemin həlli yollari

30 illik təcrübəmə və dünyanın bir çox klinikalarında gördüklərimə əsaslanıb deyə bilərəm ki, bütün bakirə nikahların müalicəsi tamamilə mümkündür. Mütəxəssisə tez müraciət olunarsa müalicə tez də başa çatar.

 

Belə ailələrdə, hətta nikah gecəsi normal keçən ailələrdə bəzən sonsuzluq (qadın və kişidə analizlər normal olduqda belə) yaranır. Düşmələr, hamiləliyin toksikozu, qarında və sidik-cinsiyyət üzvlərində narahatlıq, qeyri-adi ağrılar, cinsi yaxınlıqdan həzz almama, hava çatışmazlığı hissi, ürək nahiyyəsində xoşagəlməz ağrılar, qan təzyiqinin dəyişməsi, başda, beldə və oynaqlarda ağrılar, həyata marağın azalması, bir sözlə, ruh düşkünlüyü ilə əlaqədar müxtəlif əlamətlər əmələ gəlir. Xəstələr bəzən illərlə ginekoloqa, nevropatoloqa, kardioloqa, qastro-enteroloqa, uroloqa və s. həkimlərə müraciət edirlər.

 

Belə halların əsasında qorxu, həyəcan, bəzən ruh düşkünlüyü olduğundan aparılan müalicələr effekt vermir. İstənilən həyəcanı (hətta işlə, səhnə ilə, imtahanla bağlıdırsa belə) yox etmək mümkündür. Müasir psixoloji, psixoterapiya ilə (xahiş edirik psixiatriya ilə səhv salmayın) həyəcanı bir neçə saata və bir neçə seansa itirmək olur. Xalq dilində desək: “Tilsimi sındırmaq olur”. Lazımi hallarda dərmanlardan da istifadə edirik.

 

Analar! Qızınızın səadətə qovuşmasını istəyirsinizsə, onu nikah gecəsinə hazırlayın. Əlbəttə, bu, çoxunuza qəribə və çətin gəlir. Onda bizə də müraciət edə bilərsiniz.

Qızlar! Romanlara, poeziyaya çox uymayın. Biz heç də romantikanın əleyhinə deyilik. Amma, romantika nəzəriyyə, ər-arvad həyatı isə təcrübədir.

Atalar! Övladınızın tərbiyəsi zamanı abır-həya pərdəsini götürməmək şərtilə oğlunuzu cinsi həyata hazırlayın.

Oğlanlar! Nikahdan əvvəlki və sonrakı həyatınızı mənalı yaşamaq istəyirsinizsə, istənilən problemlə üzləşən kimi çəkinmədən mütəxəssisə müraciət edin. Biz sizlərə istənilən ailə problemləri ilə bağlı yardımçı olmağa hazırıq.

 

Şəmsəddin Babayev

Beynəlxalq dərəcəli həkim-terapevt, psixoterapevt, psixoloq və seksoloq

shamsaddinbabayev@mail.ru

 

Daha Ətaflı

cəmi səs 19738390

 

Sosial sığorta haqqında[1]

 

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU

 

Bu Qanun Azərbaycan Respublikasında sosial sığorta sahəsində münasibətləri tənzimləyir, sosial sığortanın hüquqi, iqtisadi və təşkilati əsaslarını müəyyən edir.

 

I fəsil.

 

ÜMUMİ MÜDDƏALAR

 

Maddə 1. Sosial sığorta anlayışı

 

Sosial sığorta — bu Qanunla nəzərdə tutulmuş hallarda fiziki şəxslərin itirilmiş əmək haqlarının, gəlirlərinin və ya əlavə xərclərinin kompensasiya edilməsinə, habelə itirilməsinin qarşısının alınmasına yönəldilmiş təminat formasıdır. [2]

 

Maddə 2. Sosial sığortanın formaları

 

Sosial sığorta məcburi dövlət sığortası və könüllü (əlavə) sığorta formalarında olur.

Məcburi dövlət sosial sığortası sığortaedənlər tərəfindən bütün əmək müqaviləsi (kontraktı) üzrə işləyənlər barəsində həyata keçirilir. Bu Qanunda nəzərdə tutulmuş hallarda digər şəxslər də məcburi dövlət sosial sığortasına cəlb olunurlar. [3]

 

Maddə 3. Sosial sığortanın prinsipləri

 

Sosial sığortanın prinsipləri aşağıdakılardır:

sosial sığortanın müntəzəmliyinə dövlət təminatı;

sosial sığortanın ümumiliyi;

sosial sığortanın işçilərə əmək qabiliyyətinin itirildiyi hər bir halda təminat verməsi;

sosial sığorta subyektlərinin hüquq bərabərliyi;

dövlət sosial sığortasının məcburiliyi;

məcburi dövlət sosial sığortasının idarə edilməsində ictimai təşkilatların iştirakının təmin olunması.

 

Maddə 4. Sosial sığorta hadisəsi

 

Sosial sığorta hadisəsi elə bir haldır ki, onun baş verməsi ilə sığortaolunanın sığorta təşkilatından sığorta ödəməsi almaq hüququ yaranır.

Sosial sığorta hadisəsinə aşağıdakılar daxildir:

pensiya yaşına çatmaq;

əlil və ya 18 yaşınadək sağlamlıq imkanları məhdudluğunun olmaq; [4]

ailə başçısını itirmək;

əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsi (qanunvericiliklə müəyyən olunmuş dövr üçün); [5]

hamiləlik və doğum;

uşağın anadan olması;

uşağa qulluq;

ölüm;

sanatoriya-kurort müalicəsi zərurəti;

işsiz olmaq (qanunvericiliklə müəyyən olunmuş dövr üçün). [6]

Məcburi dövlət sosial sığortası bu maddədə göstərilən bütün hadisələr üzrə, könüllü (əlavə) sosial sığorta isə tərəflərin seçdiyi sığorta hadisələri üzrə aparılır.

 

Maddə 5. Sosial sığorta sənədləri

 

Sosial sığorta hadisəsinin baş verdiyini təsdiq edən və sığorta ödəməsinin təyin edilməsinə əsas olan sənədlər qanunvericiliklə müəyyən edilir.

 

Maddə 6. Sosial sığorta üzrə ödəmələrin növləri

 

Sosial sığorta hadisəsi baş verdikdə aşağıdakı sığorta ödəmələri verilir:

Azərbaycan Respublikasının müvafiq qanunvericiliyi ilə müəyyən edilən əmək (sosial sığorta) pensiyaları; [7]

könüllü (əlavə) sosial sığorta əsasında əmək pensiyalarına əlavələr; [8]

əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsinə görə müavinət (qanunvericiliklə müəyyən olunmuş dövr üçün); [9]

hamiləliyə və doğuma görə müavinət;

uşağın anadan olmasına görə birdəfəlik müavinət;

qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş yaş həddinə çatana qədər uşağa qulluqla əlaqədar müavinət;

dəfn üçün müavinət;

sığortaolunanların sanatoriya-kurort müalicəsi üzrə xərclərinin tam və ya qismən ödənişi;

işsizlik müavinəti. [10]

Əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsinə görə müavinət və hamiləliyə və doğuma görə müavinət almaq hüququ ən azı 6 ay sosial sığorta stajı olan şəxslərə şamil edilir. Hər iki halda müavinətin aylıq maksimal həddi yaşa görə əmək pensiyasının baza hissəsinin 25 mislindən artıq ola bilməz. [11]

Qanunvericiliyə görə əməyin ödənişi fonduna məcburi dövlət sosial sığorta haqqının hesablanmasından azad olunan sığortaedənlərdə işləyən şəxslərin hesablanmış sosial sığorta ödəmələrini (əmək pensiyaları istisna olmaqla) hesablanmış məcburi dövlət sosial sığorta haqqının məbləğinin azadolmalar nəzərə alınmadan hesablanmalı olan məcburi dövlət sosial sığorta haqqının məbləğinə nisbətində almaq hüququ vardır. [12]

Müvafiq Dövlət Proqramına uyğun olaraq işsizlik müavinətləri məcburi dövlət sosial sığorta haqları hesabına maliyyələşdirilir. [13]

 

 

 

Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə sosial sığorta üzrə təminatın başqa növləri də müəyyən edilə bilər. [14]

 

Maddə 7. Sosial sığorta haqqında qanunvericilik

 

Sosial sığorta haqqında Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi bu Qanundan və digər normativ hüquqi aktlardan ibarətdir.

 

II fəsil.

 

SOSİAL SIĞORTANIN İŞTİRAKÇILARI. ONLARIN HÜQUQ VƏ VƏZİFƏLƏRİ

 

Maddə 8. Sosial sığortanın iştirakçıları

 

Sosial sığortanın iştirakçıları sığortaçı, sığortaedənlər və sığortaolunanlardır.

Sığortaçı — Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qaydada məcburi dövlət sosial sığortası və ya könüllü sığorta üzrə fəaliyyəti həyata keçirən və sığorta fondlarını idarə edən hüquqi şəxslərdir.

Sığortaedənlər — Azərbaycan Respublikasında fəaliyyət göstərən mülkiyyət və təşkilati-hüquqi formasından asılı olmayaraq, Azərbaycan Respublikasının və ya xarici dövlətin qanunvericiliyinə uyğun olaraq yaradılmış hüquqi şəxs statusunda olan müəssisə, idarə və təşkilatlar, onların filial və nümayəndəlikləri, seçkili orqanlar, habelə özünü və ya başqasını sosial sığorta edən digər şəxslərdir.[15]

sığortaolunanlar — xeyrinə sığorta fəaliyyəti həyata keçirilənlərdir.

sığortaolunanın sığorta stajı — sığortaolunanın xeyrinə məcburi dövlət sosial sığorta haqqı ödənilən əmək fəaliyyəti dövrlərinin ümumi müddətidir.[16]

 

Maddə 9. Sığortaçının hüquq və vəzifələri

 

Sığortaçının hüquqları aşağıdakılardır:

bütün sığortaedənlərdən məcburi dövlət sosial sığortası üzrə işçilərin sığorta edilməsini tələb etmək;

sosial sığorta ödəmələrinin həcmi və verilmə əsasları barədə sığorta edənlərdən arayış almaq;

məcburi dövlət sosial sığortası qaydalarına sığortaedənlər tərəfindən əməl edilməsinə nəzarət etmək;

könüllü (əlavə) sosial sığorta müqaviləsi üzrə öhdəliklərin icrasını tələb etmək;

qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş digər hüquqları həyata keçirmək.

Sığortaçının vəzifələri aşağıdakılardan ibarətdir:

özünün müntəzəm ödəmə qabiliyyətini təmin edən tədbirlər görmək;

sosial sığorta ödəmələrinin vaxtında hesablanıb ödənilməsini təmin etmək;

könüllü (əlavə) sosial sığorta müqavilələri üzrə öhdəliklərini vaxtında və tam həcmdə icra etmək;

qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş digər vəzifələri yerinə yetirmək.

 

Maddə 10. Sığortaedənlərin hüquq və vəzifələri

 

Sığortaedənlər aşağıdakı hüquqlara malikdirlər:

sosial sığortanın bütün formalarında iştirak etmək;

könüllü (əlavə) sosial sığortanı həyata keçirmək üçün sığortaçı təşkilatı müstəqil seçmək;

sosial sığorta qaydalarına və könüllü (əlavə) sosial sığorta üzrə müqavilələrə əməl edilməsini tələb etmək.

Sığortaedənlərin vəzifələri aşağıdakılardır:

məcburi dövlət sosial sığortasını həyata keçirən sığortaçı təşkilatda uçota durmaq (kommersiya hüquqi şəxsləri, xarici kommersiya hüquqi şəxsin nümayəndəlik və filialları, habelə sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan fiziki şəxslər istisna olmaqla);[17]

müəyyən edilmiş müddət daxilində sosial sığorta haqqını sığortaçıya ödəmək;

sosial sığorta hadisəsi baş verdikdə sığorta ödəmələrini vaxtında və müəyyənləşdirilmiş qaydada sığorta olunanlara vermək;

sosial sığorta haqlarının uçotunu aparmaq və bu barədə sığortaçıya hesabat vermək;[18]

hesabat dövründə fəaliyyət göstərmədiyi halda sığortaçıya hesabat əvəzinə hesabatın təqdim edilməsi üçün müəyyən edilmiş müddətdən gec olmayaraq fəaliyyətin olmaması barədə arayış təqdim etmək;[19]

qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş digər vəzifələri yerinə yetirmək.

 

Maddə 11. Sığortaolunanların hüquq və vəzifələri

 

Sığortaolunanların hüquqları aşağıdakılardır:

onları məcburi dövlət sosial sığortası üzrə sığorta etməyi sığortaedəndən tələb etmək;

könüllü (əlavə) sosial sığorta üçün sığortaçını müstəqil seçmək;

sosial sığorta ödəmələrinin vaxtında verilməsini tələb etmək;

sosial sığorta ödəmələri təyin edilərkən sığortaçıdan və ya sığortaedəndən özünün sığorta stajı barədə məlumat almaq.[20]

Sığortaolunanların vəzifələri aşağıdakılardır:

məcburi dövlət sosial sığortası üzrə sığortaçı təşkilatda uçota durmaq;

sosial sığorta haqqını vaxtında ödəmək;

sosial sığorta hadisəsinin baş verdiyini təsdiq edən sənədləri sığortaçıya və ya sığortaedənə təqdim etmək.

 

III fəsil.

 

MƏCBURİ DÖVLƏT SOSİAL SIĞORTASI

 

Maddə 12. Məcburi dövlət sosial sığortasına cəlb olunan şəxslər[21]

 

Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin qərarı, Azərbaycan Respublikası prezidentinin fərman və sərəncamları ilə vəzifəyə təyin olunan şəxslər; Azərbaycan Respublikasında fəaliyyət göstərən və ya xarici ölkədə Azərbaycan Respublikasına məxsus bütün idarə, müəssisə və təşkilatlarda əmək müqaviləsi (kontraktı) ilə işləyən Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları və vətəndaşlığı olmayan şəxslər; Azərbaycan Respublikası mənbələrindən əmək ödənişi və məcburi dövlət sosial sığorta haqqına cəlb olunan digər gəlirləri əldə edən əcnəbilər («Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda Azəri, Çıraq yataqlarının və Günəşli yatağının dərinlikdə yerləşən hissəsinin birgə işlənməsi və neft hasilatının pay bölgüsü haqqında Azərbaycan Respublikasının Dövlət Neft Şirkəti ilə AMOKO KASPİAN Sİ PETROLEUM LİMİTED, Bİ-Pİ EKSPLOREYŞN (KASPİAN Sİ) LİMİTED, DELTA NİMİR XƏZƏR LİMİTED, DEN NORSKE STATS OLYESELSKAP a. s., LUKoyl SƏHMDAR CƏMİYYƏTİ, MakDERMOTT AZƏRBAYCAN İNK., PENNZOYL KASPİAN KORPOREYŞN, REMKO XƏZƏR ENERCİ LİMİTED, TÜRKİYE PETROLLERİ A.O., YUNOKAL XƏZƏR, LTD arasında Sazişin qəbul və təsdiq edilməsi, onun həyata keçirilməsinə icazə verilməsi barədə» Azərbaycan Respublikasının 1994-cü il 2 dekabr tarixli 933 nömrəli Qanunu və «Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda «Şahdəniz» perspektiv sahəsinin kəşfiyyatı, işlənməsi və hasilatı pay bölgüsü haqqında Azərbaycan Respublikasının Dövlət Neft Şirkəti ilə ARDNŞ Kommersiya Ortaq Şirkəti, Bi-Pi Eksploreyşn (Azərbaycan) Limited, Elf Petroleum Azərbaycan B.V., LUKoyl İnternəşnl LTD, Oyl İndastriz İncinirinq ənd Konstrakşn, Statoyl Azərbaycan A.S., Törkiş Petroleum Oversiz Kompani Limited şirkətləri arasında Sazişin qəbul və təsdiq edilməsi, həyata keçirilməsinə icazə verilməsi barədə» Azərbaycan Respublikasının 1996-cı il 4 oktyabr tarixli 160-IQ nömrəli Qanunu ilə təsdiq olunmuş Sazişlər çərçivəsində fəaliyyət göstərən podratçı və subpodratçı tərəflərdə işləyən əcnəbilər istisna olmaqla); seçkili ödənişli vəzifələrdə işləyənlər, hərbi qulluqçular və xüsusi rütbəli şəxslər (müddətli həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçuları istisna olmaqla); prokurorlar, prokurorun müavinləri və köməkçiləri, prokurorluğun müstəntiqləri vergi orqanlarının işçiləri; vəkillər kollegiyasının üzvləri; fərdi qaydada sahibkarlıq və əmək fəaliyyəti ilə məşğul olan fiziki şəxslər; dövlətlərarası sazişlərə uyğun olaraq əcnəbilər — məcburi dövlət sosial sığortası ilə əhatə olunurlar. [22]

 

Maddə 13. Məcburi dövlət sosial sığortası üzrə sığorta iştirakçılarının uçotu

 

Qeyri-kommersiya hüquqi şəxsləri dövlət qeydiyyatına, ailə kəndli təsərrüfatları isə qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada uçota alındıqdan, mülkiyyətində olan kənd təsərrüfatına yararlı torpaqları istifadə edən şəxslər torpağa mülkiyyət hüququnu təsdiq edən sənəd aldıqdan, təsərrüfat subyekti olmayan digər sığortaedənlər isə əmək müqaviləsi (kontraktı) bağlandıqdan sonra bir ay müddətində müvafiq məlumatları təqdim etməklə məcburi dövlət sosial sığorta üzrə sığortaçı təşkilatda uçota durmalıdırlar. [23]

Banklar tərəfindən təsərrüfat subyektlərinə (kommersiya hüquqi şəxsləri, xarici kommersiya hüquqi şəxsin nümayəndəlik və filialları, habelə sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan fiziki şəxslər istisna olmaqla) bank hesabları açıldıqda həmin subyekt məcburi dövlət sosial sığortası sahəsində idarəetməni həyata keçirən müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən verilən bank və ya digər kredit təşkilatında hesabın açılmasına dair şəhadətnamə-dublikat təqdim etməlidir. [24]

Kommersiya hüquqi şəxslərin, xarici kommersiya hüquqi şəxsin nümayəndəlik və filiallarının, habelə sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan fiziki şəxslərin məcburi dövlət sosial sığortası üzrə sığortaçı təşkilatda uçotu müvafiq icra hakimiyyəti orqanının təqdim etdiyi uçot məlumatları əsasında aparılır. [25]

Məcburi dövlət sosial sığortası üzrə sığorta iştirakçılarının uçotu, qaydaları məcburi dövlət sosial sığortası sahəsində idarəetməni həyata keçirən müvafiq icra hakimiyyəti orqanıtərəfindən müəyyən edilir.

 

Maddə 14. Məcburi dövlət sosial sığorta haqqı [26]

 

Məcburi dövlət sosial sığorta haqqı sığortalamaya görə sığortaçı təşkilata verilən pul vəsaitidir.

Məcburi dövlət sosial sığortasında sığorta haqqı əmək ödənişinə (gəlirə) nisbətdə faizlə müəyyən edilir və sığortaedənin (olunanın) vəsaitləri hesabına ödənilir. [27]

Məcburi dövlət sosial sığorta haqqı: [28]

seçkili orqanlar və mülkiyyətindən və təşkilati-hüquqi formasından asılı olmayaraq Azərbaycan Respublikasının və ya xarici dövlətin qanunvericiliyinə uyğun olaraq yaradılmış hüquqi şəxs statusunda olan müəssisə, idarə və təşkilatlar, onların filial və nümayəndəlikləri, habelə başqasını sosial sığorta edən şəxslər üçün—hesablanmış əməyin ödənişi fondunun və məcburi dövlət sosial sığortasına cəlb olunan digər gəlirlərinin 22 faizi miqdarında; [29]

kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı ilə məşğul olan (o cümlədən sənaye üsulu ilə) hüquqi şəxslər üçün — hesablanmış əməyin ödənişi fondunun 23 faizi miqdarında;

[30]mülkiyyətində olan kənd təsərrüfatına yararlı torpaqları istifadə edən şəxslərin (hüquqi şəxs yaradanlardan, ailə kəndli təsərrüfatı üzvlərindən, pensiyaçılardan və digər sahələrdə işləyib məcburi dövlət sosial sığorta haqqı ödəyənlərdən başqa) əmək qabiliyyətli ailə üzvləirinin hər biri üçün (alınan əmlak və torpaq payı hesabına şəxsi yardımçı və digər təsərrüfatlar daxil olmaqla) torpaq sahəsinin hər hektarına görə ölkə üzrə müəyyən olunmuş minimum aylıq əmək haqqının: [31]

torpaqların 1-ci keyfiyyət qrupu üzrə — 12 faizi;

torpaqların 2-ci keyfiyyət qrupu üzrə — 8 faizi;

torpaqların 3-cü keyfiyyət qrupu üzrə — 4 faizi;

torpaqların 4-cü keyfiyyət qrupu üzrə — 2 faizi miqdarında; [32]

ev təsərrüfatında muzdlu işçilərin (ev qulluqçusu, dayə, şəxsi katibə, sürücü və s.) əməyindən istifadə edən şəxslər üçün — hesablanmış əmək haqqının 20 faizi miqdarında;

Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin qərarı, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərman və sərəncamları ilə vəzifəyə təyin olunan şəxslər; dövlət qulluqçuları; seçkili ödənişli vəzifələrdə işləyənlər; hərbi qulluqçular və xüsusi rütbəli şəxslər (müddətli həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçuları istisna olmaqla); prokurorlar, prokurorun müavinləri və köməkçiləri, prokurorluğun müstəntiqləri; əmək müqaviləsi (kontraktı) ilə işləyənlər, habelə kontrakt əsasında qulluğa qəbul edilmiş hərbi qulluqçular üçün — hesablanmış əmək haqqının 3 faizi miqdarında; [33]

vəkillər kollegiyasının üzvləri, xüsusi notariuslar, sərbəst auditorlar, sərbəst mühasiblər üçün — gəlirlərinin 20 faizi miqdarında;

icarə əsasında nəqliyyat vasitələrində işləyən şəxslər üçün icarədar tərəfindən — icarə haqqının 20 faizi miqdarında;

müəlliflik qonorarı ödəyən hüquqi və fiziki şəxslər üçün ödəmə mənbəyindən tutulmaqla — hesablanmış qonorar məbləğinin 15 faizi miqdarında; [34]

mülki hüquqi xarakterli müqavilələrlə işləyənlər üçün (sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslər istisna olmaqla) ödəmə mənbəyindən tutulmaqla — gəlirlərin 25 faizi miqdarında; [35]

xarici ölkələrdə haqqı ödənilən əmək fəaliyyəti ilə və ya fərdi sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan və həmin ölkələrdə məcburi dövlət sosial sığorta haqqı ödəməyən Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları üçün—ölkə üzrə müəyyən edilmiş minimum aylıq əmək haqqının 80 faizi. [36]

Ticarət və tikinti sahələrində sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan fiziki şəxslər ölkə üzrə müəyyən olunmuş minimum aylıq əmək haqqının 50 faizi məbləğinin, digər sahələrdə sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan fiziki şəxslər isə 20 faizi məbləğinin: [37]

Bakı şəhərində 100 faizi,

Sumqayıt və Gəncə şəhərlərində 90 faizi,

respublika tabeli digər şəhərlərdə 80 faizi,

rayon mərkəzlərində, digər şəhərlərdə və qəsəbələrdə 60 faizi,

kənd yerlərində 50 faizi miqdarında məcburi dövlət sosial sığorta haqqı ödəyirlər. [38]

Ailə kəndli təsərrüfatının hər bir üzvü üçün ölkə üzrə müəyyən edilmiş minimum aylıq əməkhaqqının 6 faizi miqdarında məcburi dövlət sosial sığorta haqqı ödənilir. [39]

Hər ay üçün hesablanmış məcburi dövlət sosial sığorta haqqı əmək haqqı və digər gəlirlər üzrə ödənişlərlə eyni vaxtda, lakin sonrakı ayın 15-dən gec olmayaraq, tam məbləğdə nağd və ya nağdsız hesablaşma qaydasında ödənilir. [40]

Ödəmə mənbəyindən qonorar ödəyən hüquqi və fiziki şəxslər tərəfindən məcburi dövlət sosial sığorta haqqı qonorarın hesablandığı aydan sonrakı ayın 15-dək ödənilir. [41]

Məcburi dövlət sosial sığorta haqları ödənilmədikdə və ya ödənilməsi gecikdirildikdə, yaranmış borc məbləğləri aşağıdakı qaydada alınır:

sığortaedən məcburi dövlət sosial sığorta haqlarını bu qanunla müəyyən edilmiş müddətdə ödəmədikdə, məcburi dövlət sosial sığortası sahəsində idarəetməni həyata keçirənmüvafiq icra hakimiyyəti orqanı bu qanuna müvafiq olaraq hesablanmış və ya yenidən hesablanmış məcburi dövlət sosial sığorta haqları üzrə borcların və tətbiq edilmiş maliyyə sanksiyalarının 5 gün müddətində ödənilməsinə dair sığortaedənə bildiriş göndərir;

hesablanmış və ya yenidən hesablanmış məcburi dövlət sosial sığorta haqları üzrə borclar və ya tətbiq edilmiş maliyyə sanksiyaları sığortaedən tərəfindən bildirişdə göstərilən müddətdə ödənilmədiyi halda, məcburi dövlət sosial sığortası sahəsində idarəetməni həyata keçirən müvafiq icra hakimiyyəti orqanı sığortaedənin cari, valyuta və digər hesablarından məcburi dövlət sosial sığorta haqları üzrə borcların və tətbiq edilmiş maliyyə sanksiyalarının məcburi dövlət sosial sığortası sahəsində idarəetməni həyata keçirən müvafiq icra hakimiyyəti orqanının hesabına alınması üçün banka və ya digər kredit təşkilatına icra sənədi olan sərəncam verir;

Sığortaedənin cari və digər hesablarında vəsait olduqda, məcburi dövlət sosial sığortası sahəsində idarəetməni həyata keçirən müvafiq icra hakimiyyəti orqanının sərəncamı bank və ya digər kredit təşkilatı tərəfindən həmin sərəncamın daxil olduğu gün icra edilir;

Sığortaedənin valyuta hesabına sərəncam yönəldildiyi halda bank və ya digər kredit təşkilatı həmin gün Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankının müəyyən etdiyi rəsmi məzənnə ilə sərəncamda göstərilən məbləğin 105 faizinədək hesabdakı valyuta vəsaitini dondurur və dərhal bu barədə sığortaedənə məlumat göndərir. Valyuta vəsaiti sığortaedən tərəfindən manata konvertasiya edildikdən sonra sərəncam icra edilir;[42]

Sığortaedənin cari, valyuta və digər hesablarında vəsait olmadıqda və ya məcburi dövlət sosial sığorta haqları üzrə borcların və tətbiq edilmiş maliyyə sanksiyalarının ödənilməsinə kifayət etmədikdə, məcburi dövlət sosial sığortası sahəsində idarəetməni həyata keçirən müvafiq icra hakimiyyəti orqanının sərəncamı bankda və ya digər kredit təşkilatında saxlanılır və sığortaedənin hesablarına vəsait daxil olduqca icra edilir;

məcburi dövlət sosial sığorta haqları üzrə borcların və tətbiq edilmiş maliyyə sanksiyaları sərəncamın banka və ya digər kredit təşkilatına daxil olduğu gündən 90 gün ərzində ödənilmədikdə, sərəncam geri qaytarılır və həmin borca görə sərəncam bir daha icraya qəbul edilmir, həmin borclar və maliyyə sanksiyaları sığorta edəndən məhkəmə qaydasında alınır;

məcburi dövlət sosial sığortası sahəsində idarəetməni həyata keçirən müvafiq icra hakimiyyəti orqanının məcburi dövlət sosial sığorta haqları üzrə borcların və tətbiq edilmiş maliyyə sanksiyalarının alınması haqqında sərəncamı bir neçə bank və kredit təşkilatına verildikdə və bu zaman məcburi dövlət sosial sığorta haqları üzrə borclar və tətbiq edilmiş maliyyə sanksiyaları sığortaedənin hər hansı cari, valyuta və digər hesabından məcburi dövlət sosial sığortası sahəsində idarəetməni həyata keçirən müvafiq icra hakimiyyəti orqanınınhesabına alındıqda, məcburi dövlət sosial sığortası sahəsində idarəetməni həyata keçirən müvafiq icra hakimiyyəti orqanı digər banklara və ya kredit təşkilatlarına həmin borc və maliyyə sanksiyalarının alınması üçün vermiş olduğu sərəncamların və artıq alınmış vəsaitlərin dərhal geri qaytarılmasını təmin edir;

sığortaedən hüquqi şəxs olmadıqda, borc məbləği məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş qərarı əsasında tutulur. [43]

Artıq ödənilmiş və ya düzgün tutulmamış məcburi dövlət sosial sığorta haqqı sığortaedənin müraciətinə əsasən geri qaytarılır. [44]

Fəaliyyətləri müvafiq icra hakimiyyəti orqanı vasitəsilə əlaqələndirilən beynəlxalq, yerli humanitar və onların təsis etdikləri inkişaf təşkilatları (işəgötürənlər) donor ölkə, təşkilat, özəl şirkətlər tərəfindən maliyyələşdirilən humanitar proqramlar çərçivəsində ayrılan vəsait hesabına formalaşan əmək haqqı fonduna hesablanmış məcburi dövlət sosial sığorta haqqını ödəməkdən azaddırlar (Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2004-cü il 1 iyul tarixli, 298 nömrəli sərəncamı ilə təsdiq olunmuş «Qaçqınların və məcburi köçkünlərin yaşayış şəraitinin yaxşılaşdırılması və məşğulluğunun artırılması üzrə Dövlət Proqramı»nın icrası müddətində). [45]

 

Maddə 15. Məcburi dövlət sosial sığorta haqqı hesablanan gəlir növləri[46]

 

Məcburi dövlət sosial sığorta haqqı sosial sığorta haqqı hesablanmayan aşağıdakı gəlir növləri istisna olunmaqla əmək ödənişinin və gəlirlərin bütün növləri üzrə hesablanır:

iş vaxtı daimi yolda olan və ya işi gediş-gəliş (səyyar) xarakteri daşıyan, çöl təşkilatlarında işləyən işçilərə gündəlik ezamiyyə xərclərinin əvəzində verilən əlavələr;

qanunvericiliklə müəyyən edilmiş ezamiyyə xərclərinin (gündəlik yemək xərcləri, kommunal xərclər və nəqliyyat xərcləri) məbləğləri;

işçilərin sayının azaldılması, ştatların ixtisar edilməsi və ya işçinin vəfatı ilə əlaqədar əmək müqaviləsinə xitam verilərkən birdəfəlik ödənilən məbləğlər;

əmək şəraiti zərərli, ağır olan və yeraltı işlərdə çalışan işçilərə verilən pulsuz müalicə-profilaktik yeməklər, süd və ona bərabər tutulan digər məhsulların dəyəri və işçilərə müəyyən edilmiş müddətlərdə və tələb olunan çeşidlərdə verilən xüsusi geyim, xüsusi ayaqqabı və digər fərdi mühafizə vasitələrinin dəyəri;

istehsalatdan ayrılmaqla təhsil almağa göndərilmiş tələbələrə, aspirantlara (magistrlərə) müəssisə və təşkilatların hesabına ödənilən təqaüd məbləğləri;

təbii fəlakət və digər fövqəladə hallarla əlaqədar müvafiq icra hakimiyyəti orqanlarının qərarları əsasında, habelə xarici dövlətlər və digər təşkilatlar tərəfindən göstərilən birdəfəlik yardımlar;

aliment ödənişləri, donorluq zamanı verilən qan və qan komponentləri üçün haqq;

məcburi dövlət sosial sığorta haqları hesabına verilən sosial sığorta ödəmələrinin məbləğləri;

Azərbaycan Respublikasının qanunları vəmüvafiq icra hakimiyyəti orqanlarının qərarları əsasında dövlət büdcəsinin vəsaiti hesabına verilən dövlət təqaüdləri və dövlət müavinətləri; [47]

sığorta hadisəsi baş verdikdə, sığortalının əmlakına və ya əmlak mənafelərinə dəymiş zərərin yerini doldurmaq üçün pul və ya natura şəklində ödənilmiş vəsait-sığorta ödənişi, həmçinin sığortaedən tərəfindən ödənilən bütün növ icbari və könüllü tibbi sığorta haqları, 3 ildən az olmayan müddətə bağlanan müqavilə ilə həyatın yığım sığortası üzrə sığortaedənin Azərbaycan Respublikasının sığortaçılarına ödədikləri sığorta haqları, həyatın yığım sığortası üzrə müqavilənin qüvvəyə mindiyi andan etibarən 3 illik müddət keçdikdən sonra sığortalıya ödənilən hər hansı məbləğlər;[48]

muzdlu işə və sahibkarlıq fəaliyyətinə aid olmayan gəlirlər (faiz gəliri, dividend, əmlakın icarəyə verilməsindən gəlir, royalti, sahibkarlıq fəaliyyəti məqsədləri üçün istifadə olunmayan aktivlərin təqdim edilməsindən gəlir, hədiyyə və mirasların məbləği);

yarışlarda və müsabiqələrdə əşya və pul şəklində alınan mükafatların dəyəri;

dövlət qulluqçusuna pensiya yaşına çatmasına görə könüllü işdən çıxması ilə əlaqədar verilən birdəfəlik haqq;

sığortaedənin vəsaiti hesabına əmək qabiliyyətini müvəqqəti itirməyə görə verilən müavinət;

dövlət orqanları tərəfindən köçürmə yolu ilə başqa yerlərə işləməyə göndərilən işçilərə köçürülmə və kirayə xərclərinin əvəzi üçün ödənilən kompensasiya; [49]

yubiley tarixlərinə görə yubilyara ödənilən birdəfəlik xarakter daşıyan mükafatlar; [50]

rotasiya qaydasında xarici ezamiyyətə göndərilən diplomatik xidmət əməkdaşlarının və diplomatik xidmət orqanlarının inzibati-texniki xidmətini həyata keçirən şəxslərin xarici ölkədə aldığı əmək haqqı;

fəaliyyətləri müvafiq icra hakimiyyəti orqanı vasitəsilə əlaqələndirilən beynəlxalq, yerli humanitar və onların təsis etdikləri inkişaf təşkilatlarının (sığortaedənlərin) donor ölkə, təşkilat, özəl şirkətlər tərəfindən maliyyələşdirilən humanitar proqramlar çərçivəsində ayrılan vəsait hesabına formalaşan əmək haqqı fondu (Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2004-cü il 1 iyul tarixli, 298 nömrəli sərəncamı ilə təsdiq olunmuş «Qaçqınların və məcburi köçkünlərin yaşayış şəraitinin yaxşılaşdırılması və məşğulluğunun artırılması üzrə Dövlət Proqramı»nın icrası müddətində);

əmək xəsarəti və ya sağlamlığın başqa cür pozulması nəticəsində işçilərə dəymiş zərərin əvəzində verilən ödəmələr;

ictimai təşkilatlar, xeyriyyə cəmiyyətləri və fondları tərəfindən verilən maddi yardımlar; [51]

«hərbi qulluqçulara və xüsusi rütbəli şəxslərə verilən və «Əmək pensiyaları haqqında» Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə müəyyən edilən təminat xərcliyinə (pul təminatına) daxil edilməyən ödənişlər;

əməliyyat-axtarış fəaliyyəti subyektləri ilə əməkdaşlıq edən şəxslərə, kəşfiyyat və əks-kəşfiyyat fəaliyyəti subyektlərinə kömək edən şəxslərə ödənilən bütün növ əməkhaqqı, mükafat və digər maddi təminatlar. [52]

 

Maddə 16. Məcburi dövlət sosial sığorta ödəmələrinin təyin edilməsinin şərtləri və qaydası

 

Məcburi dövlət sosial sığortası üzrə ödəmələrin təyin edilməsinin şərtləri və qaydası Azərbaycan Respublikasının müvafiq qanunvericiliyi iləmüəyyən edilir. [53]

 

Maddə 17. Məcburi dövlət Sosial sığorta ödəmələrinin verilməsi[54]

 

Bu Qanunun 6-cı maddəsində nəzərdə tutulan sosial sığorta ödəmələri sığortaolunanlara bilavasitə sığortaçı tərəfindən verilir.

 

Maddə 18. Məcburi dövlət sosial sığortası sahəsində idarəetmə

 

Məcburi dövlət sosial sığortası sahəsində idarəetməni müvafiq icra hakimiyyəti orqanı həyata keçirir. Məcburi dövlət sosial sığortası sahəsində idarəetməni həyata keçirən müvafiq icra hakimiyyəti orqanı:

məcburi dövlət sosial sığorta vəsaitlərini idarə edir;

bu Qanunun tətbiqi ilə əlaqədar izahatlar verir və səlahiyyəti daxilində normativ aktlar qəbul edir;

məcburi dövlət sosial sığorta haqqının toplanması qaydalarını müəyyən edir;

qanunvericiliklə müəyyən olunmuş qaydada kameral və səyyar yoxlamalar aparır; [55]

sığortaedənlərin məcburi dövlət sosial sığortası üzrə hesabatlarını qəbul edir;

məcburi dövlət sosial sığortası qaydalarını pozan sığortaedənlərə maliyyə sanksiyaları tətbiq edir;

məcburi dövlət sosial sığortası qaydalarını mütəmadi olaraq pozan sığortaedənin təqsirkar vəzifəli şəxslərini onların orta aylıq əmək haqlarının 50 faizi məbləğində cərimə edir; [56]

məcburi dövlət sosial sığorta haqqı ödənilmədikdə və ya ödənilməsi gecikdirildikdə sığortaedəni xəbərdar edir, xəbərdarlıq müddətində bu hərəkətlər aradan qaldırılmadıqda hesablaşma və digər hesabları üzrə köçürmə əməliyyatlarının (büdcəyə və digər icbari ödənişlər istisna olmaqla) aparılmasını qanunvericilikdə müəyyən olunmuş qaydada dayandırır;

ödəmə qabiliyyəti olmayan sığortaedənlərin fəaliyyətinin dayandırılması və əmlakının satılması yolu ilə məcburi dövlət sosial sığorta haqqı üzrə debitor borclarının ödənilməsi üçün iddia qaldırır;

Azərbaycan Respulikasının Əmək Məcəlləsində nəzərdə tutulmuş qaydada əmək müqaviləsi (kontraktı) bağlanılmadan sığortaedən tərəfindən hər hansı işin (xidmətin) yerinə yetirilməsinə cəlb edilən işçiləri qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada məcburi dövlət sosial sığortasına cəlb edir; [57]

Əsasnaməsində müəyyən edilmiş digər fəaliyyətlə məşğul olur.

Məcburi dövlət sosial sığortası sahəsində idarəetməni həyata keçirən müvafiq icra hakimiyyəti orqanı məhkəmələrə iddia ərizələrinin verilməsi üçün dövlət rüsumunu ödəməkdən azaddır. [58]

 

Maddə 19. Məcburi dövlət sosial sığortasının vəsaitləri

 

Məcburi dövlət sosial sığortasının vəsaitləri vahid fondda cəmləşdirilir, bu Qanuna və başqa müvafiq normativ hüquqi aktlara uyğun olaraq sosial sığorta ödəmələrinin və digər xərclərin maliyyələşdirilməsinə sərf edilir. Sığorta vəsaitlərinin başqa məqsədlərə yönəldilməsinə yol verilmir.

 

Maddə 20. Məcburi dövlət sosial sığortası vəsaitlərinin mənbələri

 

Məcburi dövlət sosial sığortasının vəsaitləri aşağıdakı mənbələr hesabına yaradılır:

məcburi və könüllü (əlavə) sosial sığorta üzrə daxil olan sığorta haqqı;

dövlət büdcəsindən ayırmalar;

maliyyə sanksiyalarının və cərimələrin tətbiqi nəticəsində daxil olan məbləğlər;

sanatoriya-kurort yollayışlarının satışından əldə edilmiş vəsaitlər;

bank kreditləri;

qanunvericiliyə uyğun əldə edilmiş digər gəlirlər.

Məcburi dövlət sosial sığortası sahəsində idarəetməni həyata keçirən müvafiq icra hakimiyyəti orqanı maliyyə sanksiyalarının tətbiqi nəticəsində əldə edilmiş vəsaitlərin 30 faizini işçilərin maddi həvəsləndirilməsinə və maddi texniki bazasının inkişaf etdirilməsinə yönəltmək hüququna malikdir.

 

Maddə 21. Məcburi dövlət sosial sığortası qaydalarını pozmağa görə maliyyə sanksiyaları

 

Məcburi dövlət sosial sığortası sahəsində idarəetməni həyata keçirən müvafiq icra hakimiyyətinin orqanları aşağıdakı maliyyə sanksiyalarını tətbiq etmək hüququna malikdirlər:[59]

sığortaedənlərin (kommersiya hüquqi şəxsləri, xarici kommersiya hüquqi şəxsin nümayəndəlik və filialları, habelə sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan fiziki şəxslər istisna olmaqla)məcburi dövlət sosial sığortası üzrə uçota durma qaydalarını pozmalarına görə, o cümlədən uçota durmadıqda həmin dövr ərzində hesablanmalı olan məcburi dövlət sosial sığorta haqqı bərpa edilməklə, — sosial sığorta haqqının 5 faizi məbləğində, hesablanmalı olan sosial sığorta haqqının məbləğini müəyyənləşdirmək mümkün olmadıqda, iyirmi iki manat miqdarında; [60]

sığortaedənlərin məcburi dövlət sosial sığortası ilə əlaqədar hesabat və maliyyə sənədlərinin vaxtında təqdim edilməməsinə görə — hesabat dövrü üçün hesablanmış sosial sığorta haqqının 10 faizi məbləğində, hesabat dövrü üçün hesablanmalı olan sosial sığorta haqqının məbləğini müəyyənləşdirmək mümkün olmadıqda, qırx dörd manat miqdarında cərimə;[61]

sığortaedənlərin məcburi dövlət sosial sığorta haqqı hesablanan əmək ödənişi və gəlir növlərinin gizlədilməsinə (sosial sığorta haqqının azaldılmasına) görə — azaldılmış sosial sığorta haqqı bərpa edilməklə onun 50 faizi, belə hərəkətlərə təkrar yol verildikdə isə 100 faizi məbləğində cərimə ; [62]

sığortaedənlərin məcburi dövlət sosial sığorta vəsaitləri hesabına artıq sosial sığorta ödəməsi verilməsinə görə — artıq verilmiş məbləğ bərpa edilməklə onun 50 faizi, belə hərəkətlərə təkrar yol verildikdə isə 100 faizi məbləğində cərimə;

sığortaedənlərin məcburi dövlət sosial sığorta haqlarının başqa məqsədlər üçün istifadə edilməsinə görə — sərf olunmuş vəsaitlərin 50 faizi məbləğində cərimə;

mülkiyyətindən və təşkilati-hüquqi formasından asılı olmayaraq Azərbaycan Respublikasının və ya xarici dövlətin qanunvericiliyinə uyğun olaraq yaradılmış hüquqi şəxs statusunda olan müəssisə, idarə və təşkilatların, onların filial və nümayəndəliklərinin əməyin ödənilməsinin ölkə üzrə müəyyən edilmiş minimum məbləğindən az əmək haqqı ödənilməsinə görə — faktiki ödənilən əmək haqqı ilə minimum əmək haqqı arasındakı fərqin 50 faizi məbləğində cərimə; [63]

mülkiyyətindən və təşkilati-hüquqi formasından asılı olmayaraq Azərbaycan Respublikasının və ya xarici dövlətin qanunvericiliyinə uyğun olaraq yaradılmış hüquqi şəxs statusunda olan müəssisə, idarə və təşkilatların, onların filial və nümayəndəliklərinin işçilərinin sayının gizlədilməsinə görə (əmək müqaviləsi olmadan işləyənlər olduqda və ya müqaviləsi olduğu halda hesabatdan gizlədildikdə) hər işçiyə görə - sığorta edənin fəaliyyət dövrünün hər ayı üçün əlli beş manat miqdarında cərimə; [64]

məcburi dövlət sosial sığorta haqları əmək haqqı ödənişləri ilə eyni vaxtda həyata keçirilmədiyi halda, habelə məcburi dövlət sosial sığorta haqqı üzrə borcların və tətbiq edilmiş maliyyə sanksiyalarının sığortaedənin hesabından Mülki Məcəllədə nəzərdə tutulmuş ödənişlərin növbəliliyinə uyğun tutulmasına dair məcburi dövlət sosial sığortası sahəsində idarəetməni həyata keçirən müvafiq icra hakimiyyəti orqanının sərəncamlarını icra etmədiyinə görə, eləcə də hesablaşma və digar hesablar üzrə köçürmə əməliyyatlarının aparılması qanunvericiliyə uyğun olaraq dayandırıldığı müddətdə köçürmə əməliyyatı apardığına görə — kredit təşkilatlarına ödənilməli olan məcburi dövlət sosial sığorta haqqı məbləğinin 10 faizi miqdarında bank və ya digər kredit təşkilatlarına cərimə; [65]

bu Qanunun 14-cü maddəsi ilə müəyyən edilmiş qaydada məcburi dövlət sosial sığorta haqları üzrə borcların ödənilməsinə dair bildirişdə göstərilən müddət bitdiyi tarixdən sığortaedən tərəfindən onun kassasından, Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsində nəzərdə tutulmuş hesabdan pul vəsaitinin silinməsi növbəliyi pozulmaqla, nağd qaydada məxaric əməliyyatları aparıldıqda—aparılmış məxaric əməliyyatlarının 10 faizi miqdarında [66]

məcburi dövlət sosial sığortası sahəsində idarəetməni həyata keçirən müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən verilən bank və ya digər kredit təşkilatında hesabın açılmasına dair şəhadətnamə-dublikat olmadan sığortaedənlərə (kommersiya hüquqi şəxsləri, xarici kommersiya hüquqi şəxsin nümayəndəlik və filialları, habelə sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan fiziki şəxslər istisna olmaqla

Daha Ətaflı

cəmi səs 19738390

 

İcbari sığortalar haqqında

 

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU

 

Bu Qanun Azərbaycan Respublikasında daşınmaz əmlakın icbari sığortası, avtonəqliyyat vasitəsi sahiblərinin mülki məsuliyyətinin icbari sığortası, daşınmaz əmlak sahiblərinin mülki məsuliyyətinin icbari sığortası və sərnişinlərin icbari sığortası sahəsində sığortaçılar, sığortalılar, sığorta olunanlar və faydalanan şəxslər arasında hüquqi və iqtisadi münasibətləri tənzimləməklə, onların hüquq və mənafelərinin qorunması məqsədi ilə Azərbaycan Respublikasında qeyd olunan icbari sığorta növlərinin həyata keçirilməsinin ümumi əsaslarını, həmçinin bu növlərin aparılması qaydalarını və şərtlərini müəyyən edir.

 

Ümumi hissə

 

Maddə 1. Ümumi müddəalar

1.1. Ayrı-ayrı icbari sığorta növlərinə aid digər qanunlarda fərqli müddəaların nəzərdə tutulduğu hallar istisna olmaqla, bu Qanunun Ümumi hissəsi icbari sığorta növləri üzrə münasibətlərdə tətbiq edilməli olan əsas prinsipləri və müddəaları müəyyən edir.

1.2. Bu Qanunun Xüsusi hissəsinin müddəaları yalnız həmin hissənin müvafiq bölmələri ilə müəyyən olunan icbari sığorta növünə şamil edilir.

1.3. Bu Qanunda başqa cür nəzərdə tutulmadığı halda, istifadə olunan anlayışların izahı Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi və “Sığorta fəaliyyəti haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə müəyyən edilir.

1.4. Bu Qanunda nəzərdə tutulmuş icbari sığorta növlərinin həyata keçirilməsindən irəli gələn münasibətlər bu Qanunla başqa cür müəyyən edilmiş hallar istisna olmaqla, Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi və “Sığorta fəaliyyəti haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə tənzimlənir.

Maddə 2. İcbari sığortalar haqqında qanunvericilik

Azərbaycan Respublikasının icbari sığortalar haqqında qanunvericiliyi Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasından, Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsindən, “Sığorta fəaliyyəti haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunundan, bu Qanundan, Azərbaycan Respublikasının tərəfdar çıxdığı dövlətlərarası beynəlxalq müqavilələrdən və digər normativ hüquqi aktlardan ibarətdir.

Maddə 3. İcbari sığortanın prinsipləri

3.1. Bu Qanunda nəzərdə tutulan icbari sığortaların əsas prinsipləri aşağıdakılardır:

3.1.1. İcbari sığortaların müvafiq sığorta növü üzrə sığorta marağı olan hər kəsə şamil edilməsi və məcburiliyi;

3.1.2. sığorta hadisələri nəticəsində sağlamlığına və (və ya) əmlakına zərər dəyən şəxslərin bu Qanunda müəyyən edilmiş həcmdə və qaydada müdafiəsinin təminatı;

3.1.3. sığorta hadisələrinə səbəb olan halların qarşısının alınmasının stimullaşdırılması;

3.1.4. sığorta hadisələrinin nəticələrinin aradan qaldırılması, habelə sığorta ödənişlərinin məhz bu məqsədlər üçün istifadəsinin təminatı;

3.1.5. çoxqat maliyyə təminatı mexanizmi vasitəsilə sığorta əməliyyatlarında maliyyə sabitliyinin təmin edilməsi;

3.1.6. bu Qanunda nəzərdə tutulan icbari sığorta növləri üzrə əməliyyatların aparılmasına dair vahid metodoloji yanaşmanın təmin edilməsi.

Maddə 4. İcbari sığortanın məqsədi, aparılması və tətbiq olunduğu ərazi

4.1. Bu Qanunda nəzərdə tutulmuş icbari sığorta növləri fiziki və hüquqi şəxslərin əmlak mənafeləri ilə bağlı məruz qaldıqları zərərlərin əvəzinin ödənilməsini təmin etmək məqsədi ilə tətbiq edilir.

4.2. Sığorta hadisələri nəticəsində şəxslərin gəlir itkisi icbari sığorta təminatına daxil edilmir.

4.3. Bu Qanunun məqsədləri üçün qəza vəziyyətində və ya istismara yararsız vəziyyətdə olan hər hansı əmlakla (bina, tikili, avtonəqliyyat vasitəsi, cihaz, qurğu, avadanlıq və s.) bağlı əmlak mənafelərinin sığortalanması qadağandır.

4.4. Bu Qanunda nəzərdə tutulmuş hər hansı icbari sığorta növünün aparılması sığorta nəzarəti orqanının sığortaçıya verdiyi müvafiq icazə əsasında həyata keçirilir.

4.5. İcbari sığorta növlərinin aparılmasına icazə verilməsi üçün əlavə tələblər sığorta nəzarəti orqanı tərəfindən müəyyən edilir.

4.6. Bu Qanunun Xüsusi hissəsində digər hal nəzərdə tutulmamışdırsa, icbari sığorta müqavilələri üzrə sığorta təminatı Azərbaycan Respublikasının ərazisində qüvvədədir.

Maddə 5. Sığortaçı və sığortalı

5.1. Azərbaycan Respublikasında sığorta fəaliyyətini həyata keçirmək üçün lisenziyaya malik olan və bu Qanunun Xüsusi hissəsində nəzərdə tutulmuş müəyyən icbari sığorta növünü aparmağa müvafiq icazə almış hüquqi şəxs sığortaçı hesab edilir.

5.2. Bu Qanunun Xüsusi hissəsinin müvafiq bölməsinə uyğun olaraq, müvafiq əmlak mənafelərini icbari qaydada sığorta etdirmək vəzifəsi müəyyən edilmiş və sığortaçı ilə bağlanan icbarı sığorta müqaviləsinin tərəfi olan fiziki və ya hüquqi şəxs sığortalı hesab edilir.

5.3. Sığortalılar sığorta müqaviləsi bağlamaq üçün müvafiq icbari sığorta növünün aparılmasına icazəsi olan hər hansı sığortaçını seçməkdə sərbəstdirlər.

Maddə 6. Sığorta olunan, faydalanan şəxs və zərərçəkən

6.1. İcbari sığorta müqaviləsi əsasında əmlak mənafeləri sığortalanan - fərdi qəza sığortası müqaviləsində xeyrinə icbari sığorta müqaviləsi bağlanan (sığorta olunanlar kateqoriyasına daxil olan), əmlak sığortası üzrə mülkiyyətində və ya faktiki sahibliyində əmlakı olan və ya mülki məsuliyyət sığortası üzrə bu Qanunun 6.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş əsasla müəyyən edilən şəxs sığorta olunan hesab edilir.

6.2. Mülki məsuliyyətin icbari sığortası müqaviləsində göstərilmiş əmlakı qanuni əsaslarla istismar edən istənilən şəxs, həmçinin sığortalı özü həmin əmlakı istismar etdiyi anda, sığorta olunan hesab edilir.

6.3. Bu Qanunun Xüsusi hissəsinin müvafiq müddəaları ilə hər bir icbari sığorta növü üzrə sığortalıların və ya sığorta olunanların konkret kateqoriyası müəyyən olunur.

6.4. Sığorta qanunvericiliyinə və (və ya) sığorta müqaviləsinin şərtlərinə uyğun olaraq, sığorta ödənişini almaq hüququna malik olan şəxs faydalanan şəxs hesab edilir. Fərdi qəza sığortası üzrə sığorta olunan, onun öldüyü halda ailə üzvləri , mülki məsuliyyətin sığortası üzrə isə üçüncü şəxs, onun öldüyü halda ailə üzvləri (üçüncü şəxs hüquqi şəxs olduqda, onun hüquq varisi) faydalanan şəxs hesab edilir.

6.5. Bu Qanunun 6.4-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş, sığorta olunanın və ya üçüncü şəxsin faydalanan şəxs qismində çıxış edən ailə üzvləri sığorta ödənişinin alınmasında bərabər pay hüququna malikdirlər.

6.6. Fərdi qəza sığortası üzrə sağlamlığına zərər dəymiş sığorta olunan, mülki məsuliyyətin sığortası üzrə isə əmlakına və (və ya) sağlamlığına zərər dəymiş üçüncü şəxs zərərçəkən hesab edilir.

Maddə 7. Üçüncü şəxslər

Sığortalı və (və ya) sığorta olunanın ailə üzvləri istisna olmaqla, bu Qanuna görə mülki məsuliyyətin icbari sığortası üzrə sığorta müqaviləsinin tərəfi olmayan, sığorta olunanın hərəkəti və ya hərəkətsizliyi nəticəsində zərər çəkən, eyni zamanda sığorta ödənişi almaq hüququna malik olan fiziki şəxslər – fiziki şəxs öldüyü halda, onun ailə üzvləri – və ya hüquqi şəxslər, yaxud onların hüquq varisləri üçüncü şəxs sayılırlar.

Maddə 8. İcbari sığorta müqaviləsi

8.1. İcbari sığorta müqaviləsi icbari sığortanın təmin edilməsi üçün sığortaçı ilə sığortalı arasında, müvafiq icbari sığorta şəhadətnaməsinin sığortalıya (müvafiq hallarda sığorta olunanlara) verilməsi yolu ilə bağlanan müqavilədir.

8.2. Bu Qanunun Xüsusi hissəsində başqa cür müəyyən edilməmişdirsə, icbari sığorta müqaviləsi 1 il müddətinə bağlanılır.

8.3. Müvafiq əmlakla bağlı bu Qanunla nəzərdə tutulmuş icbari sığorta təminatının əldə edilməsi barədə icbari sığorta müqaviləsi bağlanmışdırsa, bu Qanunun Xüsusi hissəsində başqa cür nəzərdə tutulduğu hallar istisna olmaqla, həmin müqavilənin qüvvədə olduğu müddət ərzində əmlakın sahibi dəyişdikdə, o cümlədən əmlak qanuni əsaslarla icarəyə və ya digər qaydada başqa şəxsin istifadəsinə verildikdə, bu Qanunun 8.4-cü maddəsi nəzərə alınmaqla, müqavilə müddətinin sonunadək yeni icbari sığorta müqaviləsinin bağlanması tələb olunmur. Bu halda bu Qanunla sığortalıya aid edilən bütün hüquqlar və vəzifələr əmlakın yeni sahibinə və ya istifadəçisinə şamil edilir.

8.4. Bu Qanunun Xüsusi hissəsində qeyd olunmuş hər hansı icbari sığorta növü üzrə sığorta təminatının könüllü sığorta müqaviləsində tam və ya qismən nəzərdə tutulması sığortalını müvafiq icbari sığorta müqaviləsini bağlamaq vəzifəsindən azad etmir.

8.5. Bu Qanunun Xüsusi hissəsində başqa cür nəzərdə tutulmuş hallar istisna olmaqla, icbari sığorta müqaviləsinə sığorta qanunvericiliyində nəzərdə tutulmuş müvafiq hallarda və qaydada xitam verilir. İcbari sığorta müqaviləsinə vaxtından əvvəl xitam verildikdə, sığortalı müvafiq sığorta növü üzrə yeni icbari sığorta müqaviləsi bağlamalıdır.

8.6. Bu Qanunda başqa cür nəzərdə tutulmadığı hallarda icbari sığorta müqaviləsində azadolma məbləği müəyyən edilmir.

Maddə 9. İcbari sığorta şəhadətnaməsi

9.1. İcbari sığorta şəhadətnaməsi icbari sığorta müqaviləsinin bağlanması faktını təsdiq edən sənəddir.

9.2. İcbari sığorta müqaviləsi sığortaçı tərəfindən müvafiq sığorta şəhadətnaməsinin sığortalıya və ya sığorta olunana verilməsi yolu ilə bağlanır.

9.3. İcbari sığorta şəhadətnaməsinin forması, onun çap olunma və doldurulma qaydaları sığorta şəhadətnaməsinin məzmunu ilə bağlı Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsində nəzərdə tutulmuş tələblər nəzərə alınmaqla hər bir icbari sığorta növü üzrə ayrı-ayrılıqda sığorta nəzarəti orqanı tərəfindən müəyyən edilir.

9.4. Sığorta şəhadətnaməsi sığorta haqqının ödənildiyi gün, qrup halında sığorta zamanı isə sığorta haqqının ödənilməsindən 3 iş günü müddətində verilir.

9.5. Sığorta müqaviləsinə uyğun olaraq sığorta hadisəsi üzrə sığorta ödənişi verildikdə, bu Qanunun Xüsusi hissəsində başqa cür nəzərdə tutulmadığı hallarda müvafiq icbari sığorta şəhadətnaməsi sığortaçı tərəfindən geri alınır və sığortalının sığorta məbləğini qanunvericiliklə müəyyənləşdirilmiş miqdarda bərpa etmək üçün tələb olunan məbləğə mütənasib olaraq əlavə sığorta haqqı ödəməsi şərtilə ona sığorta şəhadətnaməsinin son qüvvədə olma tarixinədək müddətə qüvvədə olan şəhadətnaməyə əlavə verilir.

9.6. İcbari sığorta müqaviləsinə vaxtından əvvəl xitam verilərkən, müvafiq icbari sığorta şəhadətnaməsinin əsli sığortaçıya qaytarılmalıdır.

Maddə 10. İcbari sığorta məbləği

10.1. Sığorta məbləği bu Qanuna uyğun olaraq sığorta obyektinin sığortalandığı və sığortaçının öhdəliklərinin bu Qanunla müəyyənləşdirilmiş məbləğlə ifadə olunan son həddidir.

10.2. İcbari sığorta müqaviləsinin qüvvədə olduğu müddət ərzində sığortaçının bir sığorta hadisəsinə görə verdiyi sığorta ödənişlərinin ümumi məbləği icbari sığorta məbləğindən artıq ola bilməz.

10.3. Hər bir icbari sığorta növü üzrə sığorta məbləğləri bu Qanunun Xüsusi hissəsinin bölmələri ilə müəyyən olunur.

10.4. Bu Qanunun Xüsusi hissəsində başqa cür nəzərdə tutulmadığı halda icbari sığorta müqaviləsi üzrə sığorta məbləği müvafiq sığorta ödənişləri həcmində azalmış hesab edilir və həmin ödənişlərin verildiyi tarixdən bu Qanunun 11.2-ci maddəsinə uyğun olaraq, bərpa edilməlidir.

Maddə 11. İcbari sığorta haqqı

11.1. İcbari sığorta haqqı sığortaçıya nağd və ya nağdsız h

Daha Ətaflı

cəmi səs 19738390

 

"Seksin sağlamlığa böyük faydası var. Seks nə qədər çox olsa, bu o qədər ürək-damar xəstəliklərinin təhlükəsi azalar, nəticədə insan ömrü uzanar.”

Bu nəticəyə Nyu-Yorkda bioenerji analizlərin Beynəlxalq institutunun alimləri elmi araşdırmalar nəticəsində gəlmişdirlər.

 

 

 

Tədqiqatlardan biri ürək –damar xəstəliklərindən əziyyət çəkən qadınlar müalicə olunduğu xəstəxanada aparılmışdır. Araşdırma nəticəsində müəyyən edilmişdir ki, xəstələrin 60% ya sekslə heç vaxt məşğul olmayıb, ya da ondan həzz almayıb.

 

 

Növbəti təcrübə obyekti infarkt keçirmiş kişilər olmuşdur. Onlardan yarısından çoxunun seksual problemləri vardır və onlar impotensiyadan əziyyət çəkir.

 

 

 

Bütün bu faktların izahını institut direktoru Aleksandr Louen verir: "Normal, müntəzəm seks gərginliyi azaldır, bədən və ruha rahatlıq verir və ən əsası hormonal sistemdə yığılmış sıxıntıdan azad olmağa imkan verir, adrenalinin artıq axınını azaldır.”

 

 

Həmin institutun başqa professoru Ed Svas hesab edir ki, ”tibbi ictimaiyyət sağlam cinsi həyatı olan insanları daha çox yaşadıqları faktını yavaş-yavaş anlamağa başlayır. Emosional ruh yüksəkliyi, güclü immun sistemi və sağlam ürək arasında birbaşa əlaqə var.”

 

 

 

Orgazm fazasında ürək çox yüklənir: qan təzyiqi civə sütunun 200/ 120mm səviyyəsinə çatır, nəbz 180 vurmaya çatır. Orgazm vaxtı orqanizm səfərbər olduğu üçün (bu təbiətin özü ilə nizamlanıb) ürək fəaliyyətində ara verilmir və bu onun üçün yaxşı təlimdir.

 

 

Beləliklə, müntəzəm (israfsız) seks ürək üçün yaxşı təlimdir və nəticədə ürək-damar xəstəliklərinin əla profilaktikasıdır.

 

Daha Ətaflı

cəmi səs 19738390

 

Statistik göstəricilərə görə qadınların 92% ömrürlərində heç olmasa ən azı bir dəfə belə olsa orqazmı özləri özlərinə yaşadırlar.

 

Orqazmı yataqda təsəvvür etmək yox, yaşamaq lazımdı? Bəs necə? Bəs orqazm bizə nə üçün lazımdır?

Seksoloqlar iddia edirlər ki, orqazm olmadan seksdə həzz anlarını idarə etmək və rahatlanmaq olmaz. Qadının orqazma çatma prosesi o qədər də asan deyil. İlk öncə erogen zonaların oyanması lazımdır və xüsusi bir seksual duyğuların sonunda orqazm bir partlayış kimi özünü göstərir.

 

 

Qadınlar həzz dolu orqazm yaşamaq üçün ilk olaraq öz bədənlərinin dilini öyrənməlidirlər. Bundan sonra da həzz özü tabe olacaq.

Psixoloqlar deyirlər ki, valideynlər çox vaxt uşaqları öz cinsiyyət orqanlarından küsdürürlər və ondan sonra da öz bədənləri ilə dil tapa bilmirlər. Amma valideynlər uşaqları belə qorxutmalı və psixoloji problemlərə doğru sürükləməməlidirlər. Çünki zamanla bu onlara sağalamaz travmalar yaşada dilər.

 

 

Daimi orqazm hissi keçirən qadınlar döş xərçənginə tutulma ehtimalını 15% , daxili cinsi orqanların xərçəngi 15 %, infarkt 13% , insulta tutulma riskini 10 % azaldır.

Fransız seksoloqları araşdırıblar ki, orqazm yaşayan qadınlar digərlərinə nisbətən daha çox gülümsəyir. Məsələ ondadır ki, orqazm zamanı endorfin – insan əhvalını yüksəldən hormon ifraz olunur.

 

Daha Ətaflı

cəmi səs 19738390

 

Cinsi sağlamlıq xəttlərinə edilən müraciətlərdə sıxlıqla qarşılaşılan "cinsi əlaqə əsnasında olmayacaq cinsi fantaziyalar qururam, görəsən mən pozğunam ya da yoldaşımı aldatmış oluram?" sualları cütləri günahkarlıq duyğuları ilə baş-başa buraxa bilir.

 

 

Cinsi fantaziyalar sağlam bir cinsi həyatın göstəricisi. Ancaq, bəzən cinsi bir azğınlığın işarəsi də ola bilir. İctimai işləri və mətbuat şərhləriylə ölkəmizdə gündəm yarada bilən Cinsi Sağlamlıq İnstitutu Dərnəyi (CİSED); faydaları olduğu qədər, həddindən artığa qaçıldığında azğınlıq əlaməti də ola biləcək cinsi fantaziyalar haqqında çox təəccüblü bir mətbuat şərhi etdi. Cinsi fantaziyaların normalmıdır, yoxsa cinsi azğınlığın bir göstəricisi olduğunu maraq edənlər üçün CİSED'in mətbuat şərhindən çox təəccüblü başlıqlar:

 

 

 

 

 

 

 

 

Cinsi fantaziyalar hər zaman məsum və zərərsiz olmaya bilər.

 

 

 

Cinsi həyatı rəngləndirmək üçün qurulan cinsi fantaziyaların insanları günahkarlıq duyğusu yaratmamalı olduğunu ifadə edən Dr. Cem Keçə "Cinsi həyatın dörd ayrılmaz dostu olan maraq, ayıb, günah və qadağan cinsəlliyin doya doya yaşanmasına mane olmaqdadır. İnsanlar həyatlarının digər sahələrində sərhədsiz bir şəkildə xəyal qura bilir, bunlardan günahkarlıq eşitmək ağıllarına belə gəlmir, bu xəyalların gerçəyə uyğun olmasını da gözləmirlər. Amma iş cinsiliyə gəldiyində yetişmə çağlarından etibarən yeridilən cinsi dəyər mühakimələriylə insanlar cinsi davranışlarını məhdudlaşdırmağa yönəldilir. Cinsi davranışları reallaşdırmaq bir yana, bunları xəyal etmək belə çətinləşir. Halbuki cinsi fantaziyalar insanın xəyal dünyasının sərhəd tanımayan yaradıcı təsvirləridir. Cinsi xəyal qurmaq asandır, etibarlıdır, adamın kimsəyə ehtiyacı yoxdur. Ssenarini adam özü yazar, istədiyi oyunçuları özü seçir və onları istədiyi kimi oynadar. Bu bucaqlardan baxıldığında cinsi fantaziyalar bir növ simulyasiyadır, gerçəklərin təmin edilə bilmədiyi nöqtədə beynin əmələ gətirdiyi faydalı vasitədir "dedi.

 

"Fantaziyalar xəyal dünyasında qaldığı və adamın özünə, partnyoruna ya da cəmiyyətə zərər vermədiyi müddətcə problem yaratmaz. Cinsi fantaziyalar, cinsi xəbərdar edilməyi təmin etmək, həzz hissi və orgazm ola bilmək üçün mütləq zəruri hala gəlmişsə, cinsi azğınlıqdan söz edilə bilər. Yəni hər hansı bir vəziyyət, obyekt ya da fantaziyalar azğınlıq olaraq qəbul edilməsi üçün, təkrarlayıcı, sabit və cinsi xəbərdar edilmə təmin etmək üçün zəruri olması lazımdır. Cinsi fantaziyalar hər zaman məsum və zərərsiz olmaya bilər. Cinsi fantaziya qurmaq hər zaman doğru və sağlam bir şey deyil. Bir cinsi fantaziya sado-mazoxist meyllərə yönəlmişsə, yaşanan cinsi əlaqə fiziki və romantik şiddətlə doludursa bu normal deyil. Çünki cinsi əlaqə əsnasında ağrı çəkmə və ya acı çəkdirmə cütlərə həzz verməsi təbii qəbul edilən bir vəziyyət deyil. Cinsi əlaqə əsnasında romantizmin və duyğusallığın yerini şiddət ehtiva edən hərəkətlər almağa başlamışsa burada sağlam bir cinsəllikdən bəhs edilə bilməz. "

 

Cinsi fantaziya qurmayan insan yoxdur…

 

 

 

 

 

 

Çox cütün cinsi fantaziyaları haqqında danışmaq yerinə bədbəxt bir cinsi həyatı yaşamağa məhkum olmağı üstün etdiyini ifadə edən CİSED Media və İctimaiyyətlə Əlaqələr Koordinatoru Psixoloq Serap Yaşıl; "Cinsi fantaziya qurmayan insan yoxdur. İnsanlar, xüsusilə yaşları irəlilədikcə və ya əlaqələri yetkinləşdikcə, cinsi istəklərinin o qədər tez oyanmadığını görə bilərlər. Bu dövrlərdə fantaziyalar cinsi istəyin artırılmasında köməkçi olmaqdadır. Çünki cinsi fantaziyalar; kəslərin üzərindəki bir sıra təzyiqləri azalda bilər, gündəlik həyatlarını normal olaraq davam etdirmələrinə və cinsi həyatdakı həyəcanı sıxlaşdıraraq daha asan doyuma çatmalarına köməkçi ola bilər, adamın özünü təhlükəyə atmadan və ya rədd edilmə qayğısı daşımadan fərqli insanlar və vəziyyətlər kəşf etməsini mümkün edə bilər, cinsi həssaslığı və cinsi həyatdan alınan həzzi artıra bilər, adamın cinsi birləşmə əsnasında inamının artmasına köməkçi ola bilər, duyğuları canlı tuta bilər, cinsi həyatı monotonluqdan, sıradan olmaqdan uzaqlaşdırıb, rəngləndirə, zənginləşdirə bilər. Ayrıca cinsi fantaziyalar; hər hansı bir cinsi azğınlığın baş göstərməsini qarşısını ala bilir və ya evliliklərdə illər keçib əlaqə yetkinləşdiyində boşanma və aldatma ehtimallarını azalda bilir. " deyə danışdı.

 

Daha Ətaflı

cəmi səs 19738390

 

əzən sadə görünən hərəkətlər həm seks duyğularını hərəkətə keçirər həm də yoldaşınızın bağlılıq duyğusunu inkişaf etdirər.

 

Bəzi toxunuşlar fiziki və kimyəvi təsirlərə gətirib çıxarar və yoldaşınızın özünü sizə daha yaxın hiss etməsini təmin edər. Bəzi sadə görünən hərəkətlərin seks duyğularını hərəkətə keçirdiyini də bilmək lazımdır.

 

 

 

Sevdiyinizi zövqdən uçuracaq kiçik toxunuşların nələr olduğunu bilmək istəyirsiniz?

 

Azad qadın.az sizə 5 toxunuş istiqamətini təqdim edir.

 

 

 

 

 

 

Əldən ələ mesaj.

Bir araşdırmaya görə insanların yüzdə 90-ı sol əlin beyinə mesajlar göndərmək üçün daha təsirli olduğunu düşünür. Sevgilinizin sol əlini tutsanız duyğularını daha asan hiss edərsiniz.

 

Xüsusi bir yeməkdə,içdən gələrək əlini tutmağınız ən az bir ön sevişmə qədər təsirli olur.Əlinizi onun əlinin üstünə qoyaraq onu məst edərsiniz. Əgər əlinizi onun əlinin altına qoysanız,bu, bağlılıq mesajıdır. Hərəkət,sevgilinizdə içdən olaraq sizi qoruma istəyi yaradar.

 

 

Boyun masajı.

Kim boyun masajından xoşbəxt olmaz ki! Boyunun arxa qismi bir çox sinir ucuyla təchiz edilmiş olduğundan, o bölgəyə toxunmaq beyni rahatlaşdırar. Bir kişi ruhi və fiziki mənada rahatsa duyğuları tərpənməyə başlayar, unutmayın!

 

 

Qulaq məməsi toxunuşu.

Qulaq məməsini çəkmək, onu seksə hazırlamaq üçün yaxşı bir yoldur. Çünki qulaq məmələrində də bir çox sinir ucu və bədənin xüsusi bölgələriylə əlaqəli mərkəzlər olur. Qulaq məməsinə yüngülcə toxunub, ağrıtmayacaq şəkildə çəksəniz, başqa bölgələrinə enerji boşalmasına səbəb olarsınız.

 

 

Qucaqlaşma.

Əllərinizlə kürəyini əhatə edəcək şəkildə tutub,sinənizi sinəsinə sıx söykəyərək içdən bir qucaqlaşma,onu məst edər. Qucaqlaşmaqarşı tərəfə sıx bir bağlanma duyğusu köçürər. Çiyinlərinin tam üzərində olan əzələlər, beyinin zövq qəbuledicilərinə birbaşa bağlı olduğundan, o bölgəyə toxunmaqla onun bədəninə zövq dalğaları yaymış olarsınız.

 

 

Başını çiyninə söykəmək.

Başını çiyininə söykəmək yeni cütlükərin istifadə etdiyi bir eşq oyunudur. Uzun bir əlaqəniz də olsa bu hərəkəti etməniz,sizi əlaqənizin ilk mərhələlərinə aparar və beləcə eşqinizi təzələmiş olarsınız.

 

Daha Ətaflı

cəmi səs 19738390

 

Cinsəllik bu yaşlarda həyatın olmazsa-olmazları arasındadır. Evliliklərin reallaşdırıldığı bu dövrdə cinsi əlaqə məşhurdur. Xüsusilə bu yaş qrupundakı qadınlarda, əgər ailələrində cinsəlliklə əlaqədar bir rahatlıq yoxsa qadınlarda vajinusmus, kişilərdə isə boşalma pozuqluqları tez görülər.

 

30 Yaş:

 

 

 

Bu dövr, cinsi xəbərdar edilmə və cazibədarlıq baxımından qadınların qızıl çağıdır. Qadınların cinsi həyatları çox hərəkətlidir. Ancaq ümumiyyətlə bu yaşlarda uşaq sahibi olan cütlərin cinsi həyatları qısa bir müddətə iflasa uğrayar. Hamiləlik planlaşdırılması və doğum sonrasında həm ictimai, həm də hormonal bəzi dəyişikliklər cinsi həyata mənfi təsir edir. Doğumun reallaşması cütlərdə ümumiyyətlə ruhi qarşıdurmaları alovlandırır. Əmizdirmə dövründə prolaktin hormonunun yüksək olması qadınlarda istəksizliyə gətirib çıxarar. Qadınlar, hormonal dəyişikliklərə bağlı vagina dərisindəki araşdırmalar üzündən cinsi birləşmə əsnasında ağrılar yaşaya bilər. Ancaq əmizdirmə dövrü bitdikdən sonra prolaktinin cinsi həyatdan yenidən zövq almağa başlar.

 

40 yaş:

 

 

 

Orgazm sıxlığında azalma olmasına baxmayaraq, qadınlar bu yaşlarda daha təcrübəli olarlar. Bu da psixoloji baxımdan aldıqları həzzi artırır. Ancaq 40 yaşlarını sürən bir çox kişi üçün bu dövr çaxnaşmalıdır. Bu dövrdə yüksək təzyiq, damar xəstəlikləri, nevroloji pozğunluqlar, siqaret, spirt kimi səbəblərlə cinsəllik mənfi təsirlənə bilər. Bu səbəblə bu yaş qrupundakı kişilər, seksual həyatlarının əhəmiyyətli bir dönüş nöqtəsi kimi görürlər. Bu yaşların ən böyük fantaziyası isə gənc bir partnyorla birlikdə olmaqdır.

 

50 yaş sonrası:

 

 

50 yaşların ortalarında qadınlar ümumiyyətlə menopoza girdikləri üçün östrogen səviyyələri düşər, vaginal mukozaları incəlir, vaginal islanmalarında azalmalar olar. Sinələrindəki dikləşmə azalar. Daha seyrək orgazm yaşayarlar, orgazm zamanı doyumları qısa sürər. Ancaq menopoza girmiş qadınlarda cinsi istək tamamilə ortadan itməz. Kişilərdə isə yaşlanmaqla birlikdə cinsi istəklə əlaqədar testesteron hormonundan pilləli bir eniş müşahidə edilir. Bədəndəki ümumi funksiya azalmasının bir nəticəsi olaraq ereksiya tutumu azalar. Ancaq nizamlı cinsi fəaliyyət davam etdirən kişilər yaşlanmanın bütün təsirlərindən daha az zərər görərlər.

 

Daha Ətaflı

cəmi səs 19738390

 

"Kişinin qəlbinə yol mədəsindən keçir” sözləri dərin məna daşıyır. Müdrik qadınlar bunu bilir və öz məqsədlərində düzgün istifadə edir. Onlar aşpazlıq sənətini öyrənir, ehtirasın artmasına və seksual aktivliyin əmələ gəlməsinə gətirən müxtəlif yeməklər icad edir. Məgər bütün bu yüksək duyğular və odlu ehtiras birbaşa həzm aktından asılıdır? Ümumiyyətlə kişinin qəlbinə yol mədəsindən keçir” göstərişi haradan yaranıb? Dəqiq desək, yol qəlbə yox seksə keçir. Şübhəsiz bu məsələdə mədədən keçəcəyinin çox yağlı və böyük həcmli olmadığını bilmək vacibdir. Axı həddindən artıq qida (xüsusilə yağlı) potensiyaya yaxşı təsir etmir. Piy seksi məhv edir. Çəki ideal çəkini 15% üstələyirsə seksual ləngimə baş verir. Çox arıq olmağa da dəyməz. Ən aktiv seksual cütlüklər çəkiləri idealdan 5-7% artıq olanlardı və bu həm kişi, həmdə qadınlara aiddir.

 

 

 

Potensiyanın artırılmasına kömək edən qidaya əlavələrin hazırlanma sənəti orta əsrlərdə yaranıb. Xüsusi ehtiras artırıcı ədvaları icad edən aşpazları fransız, ingilis, ispan krallıqlarında saxlayırdılar. Hind ədviyyatları üçün küllü miqdarda pul ödəyirdilər. Müxtəlif acılı souslara isə fantastik güc aid edirdilər. Onları potensiyanı artırmaq üçün fransızlar icad ediblər. Rusiyada isə ənənəvi olaraq cəfəri və keşniş seksual aktivliyinin qısa müddətli stimullaşdırıcı vasitələri hesab edilirdi. Lakin onlardan sui-istifadə etməyə dəyməz.

 

 

 

Soğan, sarımsaq, istiot, qıtığotu potensiyanı 3-4 saatlığa yüksəldə bilər.

Maraqlıdır ki, kişini həmişə əla formada saxlayan qida mövcuddurmu? Bəli, bu tərkibində faydalı zülal olan qidadır: kəsmik, yağsız mal, quş və dovşan əti. Axı potensiyanın asılı olan faktorlardan biri qanda testosteron hormonunun toplanmasıdır və bu hormonun xammalı isə zülaldır.

 

 

 

Çoxsaylı tədqiqatlar göstərib ki, müntəzəm olaraq keyfiyyətli kəsmiklə qidalanan insanlar daha uzun potensiyaya malik olurlar. Kəsmik istehsalının mərkəzləri olan Gürcüstan, İsveçrə, İspaniyada seksual uzunömürlülüyünün heyran doğurducu halları mövcuddur. Bu rayonlarda yaşayan kişilərin seksual həyatının orta uzunluğu 75 yaşdır.

Aşpazlıqda seksual hisslərin yüksəlməsinə gətirən məhsulların xüsusi adı afrozodiaklardır. Çin loğmanları, məsələn, bu məhsullara kərəvizi, kələmi, turpu, kalmarları, krevetləri, yumurtanı, toyuq və göyərçin ətini və həmçinin donuz ətini aid edirlər. Kişinin seksual imkanlarının artırılmasının ən asan üsulu gündə 1 dəfə bir ay ərzində 70 qr qozun qəbulu təşkil edir. Qədim zamanlardan layiqi şöhrəti soğan və toyuq yumurtası qazanıb. Bu məhsullar bir çox həvəs oyadıcı yeməklərə əlavə edilirdi. Son tədqiqatlar soğanın orqanizmdə hormonal tarazlığı tənzimləyən vasitə olduğunu, xüsusən cənub rayonlarda bitən çəhrayı soğan isə cavanlaşmaya səbəb olduğunu təsdiq edib. Yumurta isə öz növbəsində çox güclü enerji daşıyıcısıdır. Sözgəlişi qədim bir misalda deyilir: "İntim münasibətlərdə uğur qazanmaqda güclü stimul almaq üçün gündə ac qarnına yumurta sarısı yemək və ya üç gün dalbadal soğan və yumurta yemək lazımdır. O zaman siz özünüzdə yaranan güc və fantaziyaya mətəl qalacaqsınız ”.

 

Həmçinin potensiyanın artmasına tərkibində reyhan, keşniş, cəfəri gicitikan, cır havuc yarpaqları olan salatı yemək səbəb olur.

Seksual enerjinin yaxşı stimullaşdırıcı vasitələri şokolad və balıqdır. Əbəs yerə deyil ki, qədim yunanlar balığı "həzz hisslərinin qidalandıran məhsul” adlandırıblar.

Qeyd etmək lazımdır ki, seksual həvəsim artması üçün təkcə qidanın keyfiyyəti deyil, həmçinin onun zahiri görünüşü böyük əhəmiyyət kəsb edir. Belə ki, bir çox qərb ölkələrində cinsi orqanlar formasında hazırlanmış xörəklər təqdim edən bir çox restoranlar açılıb. Bu həvəsləndirir.

Belə ki, yuxarıda deyilənlərdən belə bir nəticəyə gəlmək olar ki, qida və seks bir-biri ilə qırılmaz bağlıdırlar. Əgər siz uzun və xoşbəxt seksual həyata malik olmaq istəyirsinizsə nəyi və necə yediyinizə

 

Daha Ətaflı

KOMMUNAL VƏ HƏR NÖV ÖDƏMƏNİ BURADAN ET

XOCALI SOYQIRIMI
İstifadeçiler Terefinden Nəşr Olunan Xəbərlərə Görə Rəhbərlik Hecbir Məsuliyyet Daşımır

Diqqət!!! Diqqət!!!Bütün Hüquqlar Melumat-Merkezi.Com Saytının Rəhbərliyi Tərəfindən Qorunur

Saytda Yerleşdirilən Məlumatlardan İstifadə Edərkən Melumat-merkezi.com saytına istinad Edilmesi Və Ya Hiperlinkden İstifadə Olunmasi Vacibdir