HAZIRLADI URFAN SALYAYEV » Xəbərlərin siyahısı: Dekabr 2012 illər

cəmi səs 19738390

MATERİALLARIMIZDAN İSTİFADƏ

 

Mətn, audio- və video- materiallardan istifadə

 

 Melumat-Merkezi.com, bu saytda dərc olunmuş yazıların istifadəsini, yenidən çapını və yayımını alqışlayır. Bununla belə, bizim materiallarla istənilən alver qəti qadağandır.

 

 Saytımızdakı yazını verərkən onun linkini daxil etmək vacibdir. Hər yazı bu mətnlə müşayiət olunmalıdır:

 

 

Bütün hüquqlar qorunur (c). Melumat-Merkezi.com saytının  icazəsi ilə dərc olunur.

 

 

 Bizim məqalədən qismən istifadə etdikdə, yazının bir hissəsinin də verildiyi qeyd olunmalıdır. Məqalənin mahiyyəti, adı və bütövlüyü təhrif olunmamalıdır. Melumat-Merkezi.com saytının  materiallarından istifadə iznini istənilən vaxt geri götürmək hüququnu özündə saxlayır. 

 

 Birbaşa internet-yayımı, saytın və saytın  internet  televiziyasi olan” MMTV”onun dinləyicilərinin şəxsi istifadəsi üçündür. Verilişlərin yayımı, retranslyasiyası və başqa bu qəbil istifadəsi Melumat-Merkezi.com saytının xüsusi yazılı icazəsi olmadan qadağandır.

 

 Yazıların, fotoların, səs- və video- materialların istifadəsinə icazə üçün bu ünvana müraciət edin:

[email=E-MAİL—melumat-merkezi@mail.ru]E-MAİL—melumat-merkezi@mail.ru[/email]

TEL:----(055)368-66-77

 

 

Üçüncü şəxslərin mülkiyyəti olan materiallar

 

 Melumat-Merkezi.com saytinin xəbərlərinin bir hissəsi muxtelif xarici agentliklərin məhsulu və ya yeli agentlik,sirketlərin ola bilər («üçüncü şəxslərin mülkiyyəti»). Bu cür materiallardan istifadə etmək üçün təkcə Melumat-Merkezi.com saytıdan deyil, onlara hüququ olan üçüncü qurumdan da icazə almaq tələb olunur.

 

Başqa resurslara linklər

 

 Melumat-Merkezi.com öz saytında onunla əlaqəli olmayan şəxslərin və şirkətlərin internet-resurslarına linklər yerləşdirir. Bu zaman Melumat-Merkezi.com ictimai əhəmiyyətli, qeyri-kommersiya və müstəqil resurslara üstünlük verir. Melumat-Merkezi.com bu resurslara nəzarət və onların məzmununa təsir etmir. Onların məhsullarını, xidmətlərini və ya  arxasında duran təşkilatları dəstəkləmir. Melumat-Merkezi.com bu saytların məzmununa, onların arxasında duran təşkilatlara görə cavabdeh deyil. Orada dərc olunan materialların həqiqiliyinə, bu saytlarda yerləşdirilən  reklam və başqa xidmətlərə görə məsuliyyət daşımır. Melumat-Merkezi.com saytı kənar resurslarda yerləşdirilən, onlar vasitəsilə yayılan material, məhsul və xidmətdən istifadə nəticəsində dəymiş ziyan üçün də cavabdeh deyil.

 

 

 Melumat-Merkezi.com materiallarından elmi işlərdə istifadə edərkən, onlara istinad etməyiniz xahiş olunur.

Daha Ətaflı

cəmi səs 19738390

FORUMUN QAYDALARI

 

 Hər birinizə forumların müzakirələrdə aktiv iştirakınıza görə təşəkkür edirik. Eyni zamanda, forumda bəzi qaydaları gözləməyinizi xahiş edirik:

 

 

 

 Biz sizin fikir azadlığınızı məhdudlaşdırmaq niyyətində deyilik, ancaq böhtan xarakterli,

 

 nüfuzdan salan,

 

 ədəbsiz,

 

 təhqiramiz,

 

 pornoqrafik,

 

 hədələyici,

 

 diskriminasiya və nifrət xarakterli çıxışlara,

 

 qanunsuz materialların

 

 yayılmasına icazə verilmir. Saytın rəhbərliyi bu cür cəhdlərin foruma çıxarılmasının qarşısını ala bilər.

 

 

 

 Həmçinin, xahiş edirik,  spamlar yollamayın, müəlliflik hüquqlarını pozmayın, öz adınız qismində başqa şəxsin adından istifadə etməyin.

 

 

 

 Göndərdiyiniz ismarışlarda yuxarıda qeyd edilən elementlər yoxdursa, moderatorumuz onları sayta yerləşdirəcək.

Daha Ətaflı

cəmi səs 19738390

Vanqa nənə və Nostradamus 21 dekabrla bağlı nə deyiblər?
03 Dekabr 2012 [14:36] - MİLLİ.AZ
Qiyamət günü ilə bağlı öncəgörənlərin ilginc proqnozları.
Bu günə qədər dünya neçə dəfə “dağılıb”?


Share



Dekabrın gəlişi ilə dünyada və eləcə də ölkəmizdə 21 dekabr - “qiyamət günü” ilə bağlı söhbətlər də qızışmağa başlayıb. Amma bütün elmi nəzəriyyələr, NASA səviyyəsində verilən rəylər də oxucular üçün yetərli deyil. Onlar həm də öncəgörənlərin bu mövzuda verdikləri proqnozları eşitmək istəyirlər. Xüsusən Nostradamus və Vanqa nənə kimi tarixdə ad qazanmış öncəgörənlərin 2012-ci illə bağlı dedikləri maraq oyadır.

Odur ki, biz də onları yada salıb, yaddaşları təzələmək istədik.

Öncə ondan başlayaq ki, əsas iddialar 2012-ci il, dekabrın 21-də Yer kürəsində bütün canlıların məhv olacağı ilə bağlıdır. Bəziləri isə bu cür proqnozların səbəbi kimi 10-cu planet hesab olunan Nibirunun hər 3657 ildən bir Yer kürəsinin yaxınından keçərkən dünyaya müxtəlif fəlakətlər gətirməsini göstərir. Bu planetin Yer kürəsinin yaxınından növbəti keçidi isə 2012-ci ilə təsadüf etdiyindən bu ilin dünyanın son ili olmasına sübut kimi qədim Mayya tayfalarının təqvimi əsas gətirilir.

Bu qənaətə gəlməyə səbəb isə Meksikanın Kamalkalço şəhəri yaxınlığında tapılan və Mayya tayfalarına məxsus olan 1300 il yaşlı daş kitabənin üzərində 2012-ci il, dekabrın 21-nin dünyanın sonu kimi göstərilməsidir. Oxşar daş kitabə Meksikanın Tortuquero adlı bölgəsində də tapılıb. Mayyalılar onu iddia edir ki, Günəş və Ayı da nəzərə alsaq, 11 cisim var. 12-ci cisim isə Nibiru planetidir. Versiyalara görə, Nibiru planetini 21 dekabr, 2012-ci ildə göy üzündə yalnız Şimal yarımkürəsində görmək mümkün olacaq. Obyekt Yer kürəsindən 1 iyul, 2014-cü ildə uzaqlaşacaq. Lakin bəzi ekspertlər hesab edirlər ki, bu qeydlər mayyalıların təqviminə görə yeni eranın başlanğıcıdır.

Nostradamus 21 dekabrı təsdiqləyir

Nostradamus da dünyanın sonu ilə bağlı verdiyi proqnozlarda 2012-ci ildə bəşəriyyətin kometlə məhv olacağı ilə bağlı proqnoz verib. Onun proqnozlarına görə, 2012-ci ilin dekabr ayında naməlum kometanın Yer planetinə yaxınlaşması çoxlu sayda dağıntılara və anarxiyaya səbəb olacaq. Öncəgörən bəzi dövlətlərin III dünya müharibəsinə başlaya biləcəyini, sunami, zəlzələ və vulkan olacağını da proqnoz edib.

Versiyalarda 2012-ci ildə planetlərin aktivləşməsi nəticəsində Yer kürəsində kataklizmlər, sunami, meteorit və nəhəng asteroidlərin bizi gözlədiyini də iddia olunur. Qeyd edək ki, dünyanın dağılması barədə hələ eramızın 111-ci ilindən bəri müxtəlif proqnozlar verilib. Lakin onlardan heç biri reallaşmayıb. Həmin versiyalar siyahısında dünyanın dağılacağı günün 2036-cı və ya 2084-cü ilə olacağı haqda da məlumatlar var.

Bəzi astroloqlar həqiqətən də Yer kürəsini təhlükə gözlədiyini, ancaq bunun dünyanın sonu olmadığını bildirirlər. Onlar hesab edir ki, 2012-ci il Yer kürəsinin qatının pozulması mümkündür.

Vanqa nənə isə deyir ki, dünyanın sonu 3797-ci ildədir

Keçək Vanqa nənəyə. Öncə məşhur öncəgörənin söylədiyi və artıq həyatda öz təsdiqini tapdığı bəzi proqnozlarını oxucuların diqqətinə çatdıraq: “İki dəmir quş qüllələrə çırpılacaq, göy üzü işıqlanacaq” (11 sentyabr hücumu) “Kursk su altında qalacaq, bütün dünya arxasınca ağlayacaq” (2000-ci ildə 118 rus əsgərinə məzar olan sualtı qayıqda baş verən müdhiş hadisələr), “Vladimirin (Putin) zəfəri dünyada hər şeyə təsir edəcək”, “İqlimlər dəyişəcək” (qlobal istiləşmə), “Amerikanın 44-cü dövlət başçısı qara olacaq. Onun gəlməsindən sonra ölkə böyük bir maliyyə böhranına başlayacaq, dünyaya barış deyil, fəlakət gətirəcək”.

Vanqanın ölümündən öncə qeyd edilən bəzi proqnozlarına görə, gələcəkdə insan oğlunu ağır günlər gözləyir. Xərçəng xəstəliyinin tüğyan edəcəyindən tutmuş kommunizmin qayıtmasına qədər fikirlər deyən Vanqa nənə 2012-ci ildə qiyamət gününün qopacağını deyənlərdən fərqli olaraq bu faciənin baş verməyəcəyini bildirib. Onun öncəgörməsinə görə, dünyanın sonu 3797-ci ildə gələcək. Vanqa nənənin gələcəklə bağlı proqnozları belədir:

2011 - Radioaktiv dalğaların artması səbəbindən heyvan ve bitkilər yox olmaq dərəcəsinə gələcək. Müsəlman ölkələr kimyəvi silahlardan istifadə edəcək.
2014 - İnsanlığın yarısı xərçəngə tutulacaq.
2016 - Avropanın nüfuzu azalacaq.
2018 - Dünyanın yeni hakimi Çin olacaq.
2043 - Avropaya bir müsəlman ölkəsi hökm edəcək.
2046 - Xəstə orqan yenisi ilə əvəz ediləcək.
2076 - Bütün dünyada sinifsiz bir kommunizm sistemi bərqərar olacaq.
2088 - Bütün xəstəliklər bir neçə saniyədə müalicə olunacaq.
2097 - Kimsə qocalmayacaq.
2167 - Yeni bir din gələcək.
2304 - Ayın bütün sirləri açılacaq...
3797 - Dünyanın sonu gələcək. İnsan oğlu başqa bir planetə köçəcək və yeni bir həyata başlayacaq...

İngilis alimləri Hyuston və Stüart isə bildirirlər ki, əslində mayyalılar proqnozları gələcək haqqında məlumat yox, inşa elədikləri binanın fasadına həkk etdirdikləri salnamədən bir parçadır. Tədqiqatçı Henrix Berlin bildirir ki, öncəgörmələr Mayya kahinlərinin öz hökmdarları üçün tərtib elədikləri astroloji cədvəldən savayı bir şey deyil.
Mayya tarixi üzrə mütəxəssis Sven Qronemeyerin dediyinə görə, 2012-ci il yalnız periodlardan birinin sonudur. Bu açıqlamanı dəstəkləyən başqa tarixçilər də qeyd edirlər ki, 2012-ci ilin dekabrında dünyanın sonu gəlir iddiası yalandır.

Dekabrın gəlişi ilə dünyada və eləcə də ölkəmizdə 21 dekabr - “qiyamət günü” ilə bağlı söhbətlər də qızışmağa başlayıb. Amma bütün elmi nəzəriyyələr, NASA səviyyəsində verilən rəylər də oxucular üçün yetərli deyil. Onlar həm də öncəgörənlərin bu mövzuda verdikləri proqnozları eşitmək istəyir. Xüsusən Nostradamus və Vanqa nənə kimi tarixdə ad qazanmış öncəgörənlərin 2012-ci illə bağlı dedikləri maraq oyadır.

Bu arada oxucularımızın nəzərinə həm də indiyə qədər dünyanın dağılacağı ilə bağlı səslənən bir neçə proqnozu çatdırırıq. Bunlardan bəzilərini nəzərdən keçirək:

* 1919, 17 dekabr - Amerika meteoroloqu Albert Portun hesablamalarına görə, 6 planetin paradı, Günəşdə partlayışlar və Yerin yanması nəticəsində dünyanın sonunun yetişməsi;

* 1945, 21 sentyabr, saat 5.33 - amerikalı keşiş Çarlz Lonqun vəhyinə əsasən, Yerin yanması və dünyanın axırı;

* 1954, 20 dekabr - Amerikalı həkim - təmasşünas Çarlz Lauqhedin öncəgörmələrinə əsasən güclü zəlzələlər və daşqınlar nəticəsində dünyanın sonunun yetişməsi tarixi;

* 1970, 31 dekabr, saat 24.00 - Həqiqi Dünya Amerika xristian kilsəsinin hesablamalarına əsasən, dünyanın sonu;

* 1980, 29 aprel - ABŞ dağlarında sığınacaq yaratmış Leland Censen və Çarlz Heynqin bəhai təriqətinə görə nüvə müharibəsi nəticəsində dünyanın sonu;

* 1996, 17 dekabr - Amerika öngörücüsü Şeldon Nidlin proqnozlarına görə yadplanetlilərin və mələklərin kütləvi şəkildə gəlməsi ilə Yer üzünün yanıb külə çevrilməsi ilə dünyanın sonu;

* 1998-2001 - Çili astronomu Karlos Munyen Ferraronun hesablamalarına görə Bernar-1 planetinin Günəş sistemindən keçməsi nəticəsində dünyada həyatın sonu;

* 2001, 11 avqust - bəzi amerikalı astronomların hesablamalarına görə, Yerin və Günəş sisteminin qara dəliyə sovrulması nəticəsində dünyanın sonu;

* 2009 - Piter Lorinin yozumuna görə, Nostradamusun senturiyasında dünyanın sonu ilə bağlı tarix. Armageddon (xeyirlə şər arasında son döyüşün olacağı İsraildəki (Fələstindəki) dağ).

Daha Ətaflı

cəmi səs 19738390

«H
ər gün geyinməzdim»-deyir Anjela Perşiç, «Amma filmdə Anjelikanın geydiyi pilotkadan mən də vardı». Həmsöhbətim Anjela Perşiçdi, Sloveniyanın Vitovle kəndində yaşayır. Bir yerdə «Uzaq sahillərdə» filminə baxırıq. Filmi özümlə aparmışdım - ilk dəfəydi görürdü.

Hələ iyunun 20-də Sloveniyada olanda Azərbaycanda ilk dəfə Anjelikanın sağ olduğu haqda xəbər yaymışdıq. Anjela Perşiç deyir ki, həmin pilotkaya «titovka» deyilirdi, hərbi oyunlar keçiriləndə «titovka»nı tədbirlərə geyərdi.


Həmsöhbətimin 80 yaşı var, Vitovledə ikimərtəbəli böyük bir evdə tək yaşayır. O, İkinci Dünya Müharibəsi vaxtı Vitovle kəndində poçtalyon işləyib, həm də partizanlara kuryerlik edib. Anjela Perşiçin tez-tez məktub aparıb gətirdiyi partizanlar arasında Azərbaycanın qəhrəman oğlu Mehdi Hüseynzadə - Mixaylo da olub.

Filmdə Anjelika Mixaylonun sevgilsidi, Anjela Perşiçi mənə yerli sakinlər də belə nişan vermişdilər, amma o deyir ki, onunla Mixaylo arasında yalnız yaxın dostluq olub.

«Mən onunla tanış olanda 15 yaşım var idi – 16 yaşım hələ tamam olmamışdı, Mixaylo isə məndən 10 yaş böyük idi. Mənə belə bir tapşırıq verilmişdi ki, ona poçt daşıyım, mən də vəzifə borcumu yerinə yetirirdim, sevgiyə bizim vaxtımız yox idi, mən onda uşaq idim (gülür)».

Anjela Perşiç danışır ki, o vaxt-1944-cü ildə Mixaylonun xidmət etdiyi partizan batalyonu – rus batalyonu onların kəndində yerləşirdi. Deyir ki, bilirmiş ki, ondan yaşca böyük qızlar arasında Mixayloya vurulanlar var, amma Mixaylonun belə sevgi macəralarına vaxtı yox idi:

«O çox cəsur idi, qorxu deyilən şey ona yad idi, həmişə mübarizəyə hazır idi, güclü, layiqli, xeyirxah bir insan idi. Faşistlərə nifrət edirdi, deyirdi ki, onları məhv eləmək lazımdı».

Soruşuram ki, sizcə o söhbətlər haradan yaranıb ki, siz Mixaylonun sevgilisi olmusunuz...

«Ola bilsin bu mübarizə yoldaşlarının bir-birinə olan sevgisi idi. Biz hamımızın bir-birimizə hörmətimiz vardı, bir-birimiz üçün bacı-qardaş kimi idik».

Anjela Perşiç deyir ki, Mixaylo Vitovleyə gələndə onun xalasıgildə qalırmış. Ona görə də onun haqda çox şey bilirdi, amma o vaxt Mixaylonu Rusiyadan olan döyüşçü kimi tanıyırdı. Yalnız öləndə bilib ki, əslən Azərbaycandandı.

Cavanlıq şəkillərini göstərməsini xahiş edirəm, ən birinci ailəsinin şəkillərini göstərir, o Mixaylonun ölümündən 6 il sonra - 1950-ci ildə ərə gedib, iki qızı, bir oğlu olub, nəvələri var. Onlar da Vitovledə yaşayırlar. Əri bir neçə il qabaq dünyasını dəyişib.

«Filmdə məni xatırladan məqamlar var» - deyir, amma bu daha çox təxəyyül məhsuludu. Amma sonda - Mixaylonun ölümü səhnəsində hiss olunur ki, qəhərlənib.

«Mənim üçün bütün bunları yenidən görmək, xatırlamaq çox ağırdı... Mənə çox xoşdu ki, üstündən bu qədər keçəndən sonra mən onu – bu kino da olsa - yenə də canlı görə bilirəm... Mən onun xatirəsini əziz tuturam...»

Kövrəldiyini görüb, Mixaylo ilə aralarında sevgi olub-olmaması haqda sualı bir də təkrarlayıram. Cavabı bu dəfə bir qədər fərqli olur.

«...Həyat bu cürdü, hər bir insanın həyatında elə hadisələr baş verir ki, yalnız onun yaddaşında qalır...»

Daha Ətaflı

cəmi səs 19738390

Tutanhamon (11.Nov.09 18:00)

Tutanhamon – hələ də çar adlandırılan bu şəxs eramızdan əvvəl 1333 – cü ildə taxta sahib olmuşdur və həmin vaxt bu oğlanın 9 yaşı var idi.
19 yaşı olarkən hələ də məlum olmayan sirli ölümlə dünyaya əlvida demişdir. 12 yaşında firon 13 yaşında olan Exnaton və Nefertitinin qızı Anaksunamunla evlənmişdir. Belə məlum olur ki, nigaha həqiqi bacı və qardaş girmişdir, bütün bu hadisələri olduğu kimi tarixi faktlarda dəstəkləyir.
Tutanhamonun və Anaksunamunun həyatda qalan övladları olmamışdır. Bəlkə də ola bilsin ki, onların ölmüş əkiz övladları dünyaya gəlmişdir. Beləliklə onların mumyaları qəbirdə aşkar edilmidşir. Lakin qədim yazların heç birində uşağı ölmüş firon qadını barəsində məlumat əks edilməmişdir.
Bir çox alimlər düşünür ki, bəlkə də balacaların başqa valideynləri də ola bilər; Amenhotep III, Exnaton, hətta Tutanhamon Smenkhara. Bir həqiqət də var ki, öz ərinin ölümündən sonra Nefertiti gizlənirmiş.
Nəhayət bütün bu söhbətlərə son qoymaq üçün qan analizinin keçirilməsi və uşaqlar haqqında dərin, dəqiq məlumatların əldə olunması nəticəsinə gəldilər. Beləliklə müəyyən müddət bundan əvvəl Misirin qədim tədqiqatlar üzər Yüksək ali Sovetinin sədri Zaha Havas bildirmişdir ki, lazım olan hissələr götürülmüş və mütəxəssizlərə tapşırılmışdır. İlk nəticələr ilin sonunda əldə olunacaqdır. Elə həmin vaxt da əkizlərin əsl valideynləri aşkar ediləcəkdir.

Misirliləri yenə də sirli aləm əahət etməyə başladı. Nəyə görə xarici alimlər də bu prosedurlarda iştirak etmədi. Bu prosesin yeni qan analizi laboratoriyasında keçirilməsi, xüsusi Qahirə Universitetində olan şəxslər tərəfindən genetik cəhətdən Tutanhamon və Anaksunamunun qanları ilə müqayisə ediləcəkdir. Bundan əlavə sona qədər öyrənilməmiş mumyalar da var ki, bunlardan biri də Nefertitiyə aiddir. Bunları da dərindən yoxlayacaqlar. Havasa əfsanəvi gtözəllə əlaqədar müəyyən fikirdə olmamışdır. Buna görə bəzi adamlar da düşünür ki, Tutanhamonun anası məhz Nefertiti olmuşdur.
Heç gözlənilməyən anda yeni bir sirrin də olduğu meydana çxdı, bu sirr çarla bağlı idi. Onun cinsiyyət orqanı heç bilinməyən bir səbəbə görə 40 il bundan əvvəl itmişdir. Cinsiyyət orqanı 1922 – ci ildə öz yerində olmuşdur, həmin vaxt mumyanı qəbirdən çıxarmışdılar. Bunlara Harry Burtonun da (1879 – 1940) da çəkdiyi şəkillər şahidlik edə bilər. Bu rəsmlər Hovard Karterin ekspediyasının nümayəndələrinə aiddir. Lakin 1968 – ci ildə artıq o öz yerində olmamışdır. İlk dəfə aparılan tədqiqatlardan sonra itmişdir və həmin araşdırma Ronald Harissona aid idi. Hətta yayılan sözlərə görə

Daha Ətaflı

cəmi səs 19738390

Bilinməyən faktlar:

İngilis ordusu hara getdi? 12 avqust 1915- ci ildə Çanakkalada savaşında ingilislərin 54- cü batalyonuna aid olan Norfolk batalyonunun kiçik Anafartalar düzənliyində bir təpəyə qalxmasını, təpənin üzərindəki bir ağ buludun içərisinə girməsini, sonuncu əsgər də buludun içərisində yox olduqdan sonra buludun yavaşca göyə qalxmağını və küləyin əksi istiqamətində hərəkət etdiyini, 250 əsgər,16 zabit və bir polkovnikin heç bir iz qoymadan yoxa çıxmasını, və bir daha onlardan xəbər gəlmədiyini bilirdiniz?

 

 

 

PAMIDALARIN SIRLERI

 

 Qahirədə tapılan Xeops piramidasının 12 ton ağırlığında iki milyon yarım daş blokdan tikilməsini, gündə 10 blok yerləşdirildiyini və tikintinin 664 il çəkdiyini, piramidanın üzərindən keçən meridianın qurunu və dənizləri(suyu) tam bərabər iki hissəyə böldüyünü, və piramidanın dünyanın ağırlıq mərkəzinin tam ortasında olmasını, yüksəkliyinin 164 metr olması və və bunun bir milyarda hasilinin günəşlə yer arasındakı məsafəyə bərabər olduğunu, döşəməsinin sahəsinin yüksəkliyinin iki mislinə bölünməsindən Pİ (3.14) alındığını, piramidaların içərisində ultrasəsli, radar və s cihazların işləmədiyini, kirlənmiş suyun piramidanın içərisində bir neçə gün qaldıqdn sonar tər-təmiz olduğunu, piramidanın içərisində südün bir neçə gün tərg olmadan qalmasını və sonda tərg olmadan yoqurt kimi olduğunu, bitkilərin piramidanın içərisində daha sürətlə böyüdüyünü, zibil bitonu içərisindəki yemək artıqlarının(zibillərin) heç bir qoxu vermədən mumyalaşdığını, kəsik, yanıq, və sairlərin piramidanın içərisində daha tez sağaldığını, piramidanın içərisində yayın soyuq qışınsa isti olduğunu, piramida kimin adına tikilmişsə onun tapıldığı otağa ildə iki dəfə günəş (günəş işığı) düşməsini və həmin günlərin piramidanın adına tikildiyi şəxsin doğum və taxta çıxdığı günlər olduğunu bilirdiz?

 

 

 

Daha Ətaflı

cəmi səs 19738390

İnsan Alverinə Qarşı Mübarizə İdarəsi

2008-ci ilin sonunda Milli Fəaliyyət Planının icrası başa çatdığından Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 6 fevral 2009-cu il tarixli Sərəncamı ilə 2009-2013-cü illəri əhatə edən yeni Milli Fəaliyyət Planı təsdiq edilmişdir.
Milli Fəaliyyət Planına uyğun olaraq Nazirlər Kabinetinin müvafiq tapşırığına əsasən 29.06.2009-cu il tarixdə insan alverinə qarşı mübarizə sahəsində qanunvericiliyin təkmilləşdirilməsi məqsədilə Ədliyyə, Daxili İşlər, Xarici İşlər, Milli Təhlükəsizlik nazirliklərinin və Baş Prokurorluğun nümayəndələrindən ibarət İşçi Qrup yaradılmış və fəaliyyətə başlamışdır.

“İnsan alveri qurbanları ilə bağlı Milli İstiqamətləndirmə Mexanizmi Qaydaları” hazırlanaraq Nazirlər Kabinetinin 11 avqust 2009-cu il tarixli 123 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmişdir.
İnsan alveri qurbanları ilə bağlı Milli İstiqamətləndirmə Mexanizminin həyata keçirilməsi ilə əlaqədar Daxili İşlər, Milli Təhlükəsizlik, Təhsil, Səhiyyə, Ədliyyə, Xarici İşlər, Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi, Gənclər və İdman, Mədəniyyət və Turizm nazirliklərinin, Baş Prokurorluq, Dövlət Sərhəd və Dövlət Miqrasiya xidmətlərinin, Dövlət Gömrük Komitəsi, Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin nümayəndələrindən ibarət İdarələrarası Komissiya yaradılmış və 2009-cu ilin oktyabr ayının 9-da ölkəmizdə fəaliyyət göstərən benyləxlaq qurumların və qeyri-hökumət təşkilatlarının numayəndələrinin iştirakı ilə İdarələrarası Komissiyanın ilk iclası keçirilmiş, qarşıda duran vəzifələr və komissiyanın İş Qaydası müəyyən edilmişdir.

Profilaktik tədbirlərin həyata keçirilməsi və təbliğat işinin təşkil edilməsi məqsədilə İşçi Qrupun üzvü olan Dövlət qurumları və qeyri-hökumət təşkilatlarının nümayəndələri ilə birgə respublikanın 58 şəhər və rayonunda yerli icra hakimiyyəti, bələdiyyə, polis orqanı, tibb, təhsil, məşğulluq mərkəzləri, nəqliyyat, gənclər və idman təşkilatı və KİV nümayəndələri üçün seminarlar keçirilmişdir.
Bundan əlavə, "İnsan alveri qurbanlarının müəyyən edilməsi Qaydaları (indikatorları)"nın layihəsi hazırlanaraq 14 aprel 2009-cu il tarixində Nazirlər Kabinetinə təqdim edilmiş və NK-nın 3 sentyabr 2009-cu il tarixli 131 nömrəli qərarları ilə təsdiq edilmişdir.
21-22 may və 09-10 iyun 2009-cu il tarixlərində Avropa Komissiyası, ATƏT və Beynəlxalq Əmək Təşkilatının dəstəyi ilə Gürcüstan Respublikasının və İngiltərənin beynəlxalq dərəcəli ekspertlərinin Bakı şəhərində keçirdiyi təlimlərdə İAQMİ əməkdaşlarının iştirakı təmin olunmuş, bu sahədə təcrübə mübadiləsi aparılmışdır.
Bundan əlavə, 14-16 dekabr 2009-cu il tarixlərində ATƏT-in Bakı ofisində həmin qurumun dəstəyi ilə Macarıstan Milli Polisi tərəfindən “İnsan alveri cinayətləri üzrə təhqiqatın texnikaları” mövzusunda DİN-in aidiyyəti qurumlarının əməkdaşlarına treninq keçirilmiş, dinləyicilərin hazırlıq səviyyəsi yüksək qiymətləndirilmiş və onlara sertifikatlar verilmişdir.

“İnsan alverinin qurbanı olmuş uşaqların sığınacaqda yerləşdirilməsi və saxlanılması Qaydalar”ı Azərbaycan Respublikasının Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi ilə birgə hazırlanmış və Nazirlər Kabinetinin 19 noyabr 2009-cu il tarixli 180 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmişdir.
Eyni zamanda, DİN-in İnsan Alverinə Qarşı Mübarizə İdarəsinin nəzdində uşaqlar üçün zəruri avadanlıqla təmin edilmiş Sığınacaq yaradılmış və 2009-cu ilin oktyabr ayından fəaliyyətə başlamışdır.
Sığınacağa yerləşdirilmiş uşaqlara təhsillərini davam etdirmək imkanı yaradılmış və bu məqsədlə Milli İstiqamətləndirmə Mexanizmi çərçivəsində Təhsil Nazirliyinin müvafiq göstərişinə əsasən onların təhsillərini davam etdirmələri, azyaşlıların isə körpələr evində yerləşdirilməsi üçün Bakı şəhərində müvafiq olaraq bir orta təhsil məktəbi və körpələr evi ayrılmışdır.
Bu növ cinayətlərin profilaktikasında və ictimaiyyətin məlumatlandırılmasında xüsusi əhəmiyyət kəsb edən kütləvi informasiya vasitələrinin imkanlarından da geniş istifadə olunmuşdur. Görülən işlər, əldə olunan nəticələr “Xalq”, “Yeni Azərbaycan”, ”Səs”, “Zerkalo”, “Olaylar”, “Şərq” və s. qəzetlərdə, "Vətəndaş Cəmiyyəti" jurnalında, habelə müxtəlif teleradio kanallarında və ayrı-ayrı informasiya agentliklərində işıqlandırılmışdır. Bundan əlavə, insan alveri ilə bağlı həyata keçirilmiş tədbirlər barədə məlumatlar ictimaiyyətə çatdırılması üçün mütəmadi olaraq İdarənin vebsaytında (www. iaqmi.gov.az) yerləşdirilmişdir.
Bundan əlavə, 13 aprel və 10 oktyabr 2009-cu ilin tarixlərində İnsan alverinə qarşı QHT Koalisiyası, 17 aprel 2009-cu ilin tarixində isə İnsan Alverinə qarşı mübarizə üzrə Milli Koordinator yanında İşçi Qrupun üzvü olan qurumların nümayəndələri ilə görüşlər keçirilmiş, yeni Milli Fəaliyyət Planının icrası və insan alverinə qarşı mübarizənin mövcud vəziyyəti, qurbanların müdafiəsi, QHT-lərlə əməkdaşlıq və digər məsələlər barədə məlumat mübadiləsi aparılmışdır.
İnsan alveri cinayətləri ilə mübarizənin səmərəliliyinin artırılması və bu xidmət sahəsi üzrə qabaqcıl təcrübənin öyrənilməsi məqsədilə 2009-cu ilin ötən dövründə İAQMİ əməkdaşları Avstriya, İsveçrə, Serbiya, Finlandiya, Ukrayna, Gürcüstan, Macarıstan, Rusiya Federasiyası və Türkiyədə keçirilən təlim, seminar və konfranslarda iştirak etmişlər.
Milli Fəaliyyət Planına uyğun olaraq 17 mart 2009-cu il tarixində Daxili İşlər Nazirliyi və 45 qeyri-hökumət təşkilatını birləşdirən İnsan Alverinə Qarşı QHT Koalisiyası arasında əməkdaşlığa dair Anlaşma Memorandumu imzalanmışdır.
2009-cu ildə həyata keçirilmiş əməliyyat-profilaktik tədbirlər nəticəsində insan alveri ilə bağlı (AR CM-nin 144-1-ci mad.) 80 cinayət faktı qeydə alınmış, belə cinayətləri törətdiklərinə görə 76 şəxs cinayət məsuliyyətinə cəlb edilmiş və insan alveri qurbanı olan 91 nəfər müəyyən olunmuşdur.
Respublika hökumətinin müvafiq qərarına əsasən insan alverindən zərər çəkmiş 76 nəfərə reinteqrasiya dövründə birdəfəlik müavinətlər, 54 nəfərə isə İnsan alveri qurbanlarına Kömək Fondundan yardımlar verilmişdir.

Ölkəmizin “İnsan alverinə qarşı Avropa Şurası Konvensiyası”na qoşulması üçün zəruri tədbirlər görülmüş, Konvensiya 25 fevral 2010-cu ildə imzalanmış, 11 may 2010-cu il tarixdə Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə təsdiq edilmiş, oktyabr ayının 1-dən isə Azərbaycana münasibətdə qüvəyyə minmişdir.
İnsan alverinə qarşı mübarizə sahəsində qanunvericiliyin təkmilləşdirilməsi istiqamətində İşçi qrupun üzvləri olan dövlət qurumları ilə birgə müvafiq tədbirlər həyata keçirilmiş və "İnsan alveri qurbanlarının sosial reabilitasiyasının həyata keçirilməsi Qaydaları"na əlavə və dəyişikliklər edilərək Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 24 fevral 2010-cu il tarixli 42 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmişdir.
İnsan alverindən zərər çəkmiş şəxslərə reinteqrasiya dövründə ödənilən müavinətin məbləği Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 27 may 2010-cu il tarixli, 99 nömrəli Qərarı ilə artırılaraq 33 manatdan 200 manata çatdırılmışdır.
2010-cu ildə insan alverinin profilaktikasının gücləndirilməsi istiqamətində zəruri tədbirlər görülmüş, insan alverinin qurbanları və potensial qurbanlar onları gözləyən təhlükə, dövlət tərəfindən təmin edilən müdafiə tədbirləri, insan alverinə qarşı həyata keçirilən təşkilati, hüquqi və digər tədbirlər barədə respublikanın 53 şəhər və rayonunda maarifləndirmə tədbirləri həyata keçirilmişdir.
Ötən il dekabr ayının 15-16-da “İnsan alverinə qarşı mübarizə haqqında” Avropa Şurası Konvensiyasının tətbiqi və icra mexanizmləri üzrə Avropa Şurasının beynəlxalq ekspertlərinin iştirakı ilə Bakıda dəyirmi masa keçirilmişdir.
Həmçinin, 17 aprel və 17 iyul 2010-cu il tarixlərində İdarə ilə əməkdaşlıq edən QHT Koalisiyası, 27 may 2010-cu il tarixdə isə İdarələrarası Komissiyanın üzvləri ilə görüş keçirilmiş, insan alverinin, o cümlədən məcburi əməyin qurbanlarının müəyyən edilməsi, istiqamətləndirilməsi, qurbanların müdafiəsi, onlara yardımların göstərilməsi və s. məsələlər müzakirə edilmişdir.
Bundan əlavə, ötən ilin 17 və 20 dekabr tarixlərində A.Heydərov adına Sıravi və kiçik rəis heyəti hazırlayan Məktəbdə və DİN-in Polis Akademiyasında dinləyicilərə və müdavimlərə insan alveri və məcburi əmək və onların qarşısının alınması mövzusunda seminarlar keçirilmişdir.

2010-cu ildə insan alveri cinayəti ilə bağlı 70 cinayət faktı qeydə alınmış, cinayətləri törətdiklərinə görə 39 şəxs cinayət məsuliyyətinə cəlb edilmiş və insan alveri qurbanı olan 34 nəfər müəyyən olunmuşdur.
Müəyyən edilmiş 34 qurbandan 27-si Sığınacağa yerləşdirilmiş, onların əksəriyyəti cəmiyyətə reinteqrasiya olunmuş, qurbanların hamısına hüquqi, tibbi və psixoloji yardımlar göstərilmişdir.
İnsan alveri qurbanınlarının uşaqlarından 2-si internat məktəbinə, 5-i isə uşaq bağçasına yerləşdirilmişdir.
Nazirlər Kabinetinin müvafiq qərarına əsasən insan alverindən zərər çəkmiş 30 nəfərə reinteqrasiya dövründə birdəfəlik müavinətlər, 5 nəfərə isə İnsan alveri qurbanlarına Kömək Fondundan yardımlar verilmişdir.

Qaynar xətt xidmətinə 2010-cu ildə müxtəlif məsələlərlə bağlı 13.699 məlumat daxil olmuş, onlardan 15-i insan alverindən zərər çəkmiş və ehtimal olunan şəxslər barədə, 1.436-sı xaricdə işə düzəlmə ilə bağlı, 651-i xaricdə təhsil alma, 82-si xarici vətəndaşla nikah bağlama, 9.376 məlumat isə digər məsələlərlə əlaqədar olmuş, zəng etmiş abonentlərə müvafiq məsləhətlər verilmişdir.


DİN İnsan Alverinə Qarşı Mübarizə İdarəsi

Daha Ətaflı

cəmi səs 19738390

A.S.A.L.A Ermeni terror teşkilatı!

Yaranması: Tarixi ASALA 1975-ci ilde qurulmuş, hemin il Paris ermeni konfransında ASALA-ya yerli quvveler qoşulmuşdur.

Bayrağı:


Haqqinda qisa melumat: "Ermenistanın Azadlığı uğrunda Gizli Ermeni Ordusu" adlanan bu teşkilatın adının abreviaturası ingiliscə"Armenian Secret Army for the Liberation of Armenia" kimidir. Teşkilat musteqil Ermenistan dovletinin qurulması ve 1915-ci ilde baş verdiyi iddia edilen "ermeni soyqırımının" dunya olkeleri terefinden tanınması uçun çalışmışdır.
ASALA (erm. Hayastani Azatagrut'yan Hay Gaghtni Banak) — 1975-1991-ci illerde fealiyyet gostermiş ermeni terror teşkilatı. Turkiye Cumhuriyyeti Tehlukesizlik xidmeti terefinden terror teşkilatı kimi tanınmışdır.
Teşkilat 1975-ci ilde, Livanda vetendaş muharibesi getdiyi bir dovrde Beyrut şeherinde, separat Feləstin destelerinin yardımı ile yaradılıb. Teşkilatın qurucuları Akop Akopyan ve Akop Tarakçıyandır.
Teşkilatın qerargahı Beyrutda, telim-meşq bazaları ise Suriyada yerleşir.
Meqsedi: ASALA-nın esas meqsedi Şerqi Türkiye, Şimali İran və Azerbaycanın Naxçıvan və Dağlıq Qarabağ bolgelerinin de daxil olduğu bir erazide “Boyuk Ermenistan” dovleti qurmaqdır. ASALA esasen Turkiye ve Azerbaycan vetendaşlarına qarşı terror aktları heyata keçirir. Teşkilatın “Əbu Nidal”, “Qara sentyabr” kimi terror qrupları ile elaqelerinin yaradılmasında onun lideri Akop Akopyanın boyuk rolu olmuşdur. Afinada 1980-ci ilde qetle yetirilmiş turk sefirinin olumune gore mesuliyyeti oz uzerine goturmuş A.Akopyan 01.08.80-ci ilde “Nyu-York Tayms” qezetine verdiyi musahibede bildirmişdir: “Bizim duşmenimiz turk rejimi, NATO ve bizle emekdaşlıq etmeyen ermenilerdir”
ASALA-nın resmi olaraq çap etdirdiyi qazet: “Hayastan”dır. Bundan başqa “Hay–Baykar”, “Armenial”, Londonda çap edilən “Kaytzer” jurnalı da çap olunanlar arasındadır.

Daha Ətaflı

cəmi səs 19738390

Daşnak Syütun Ermeni terror qruplaşması.Erməni İnqilabi Federasiyası, Daşnaksütun (erm. Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւն; Hay Heğapoxakan Daşnaktsutyun) — ən iri və mütəşəkkil erməni siyasi təşkilatlarından biri. 1890-cı ildə Tiflisdə yaradılıb. Erməni diasporunun olduğu bütün ölkələrdə büroları fəaliyyət göstərir.
Daşnaq sütyun partiyasının yaradıcıları:

R. Zoryan, X. Mikaelyan, S Zavaryan
partiyanın gerbi:

Partiya haqqında qısa məlumat: Erməni İnqilabi Federasiyası, Daşnaksütun (erm. Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւն; Hay Heğapoxakan Daşnaktsutyun) — ən iri və mütəşəkkil erməni siyasi təşkilatlarından biri. 1890-cı ildə Tiflisdə yaradılıb. Erməni diasporunun olduğu bütün ölkələrdə büroları fəaliyyət göstərir. Partiyanın əsası üç erməni millətçisi Rostom Zoryan, Simon Zavaryan və Xristofor Mikayelyan tərəfindən qoyulub. Təşkilat ilk vaxtlar "Erməni inqilabçılarının ittifaqı" adlanırdı. Daşnakların məqsədi, silah və güc tətbiqi ilə Osmanlı İmperiyasının şərqində erməni dövləti qurmaq idi.
1891-ci ildə nəşr olunan və Daşnaksütunun mətbu orqanı olan "Droşak" (bayraq) qəzetində daşnaklar öz proqramları barədə bunları yazırdılar: "Bizim partiyamız öz məqsədlərinə yalnız diplomatiya yolu ilə nail olmaq istəyənlərlə heç cür razılaşa bilməz. Bizim diplomatlarımız öz marağından və güclülərin marağından çıxış edir. Avropa bizim üçün deyil, qoy ermənilər bilsinlər ki, erməni torpağı qanla suvarılmasa onlar heç bir şey əldə edə bilməzlər. Digər tərəfdən partiya Ermənistanın proletariatın köməyi ilə azad olunacağına inanmır, çünki Türkiyə şəraitində bu mümkün deyil. Torpaq məsələsi ən vacib məsələlərdən biridir, torpaq o torpaqda işləyənə məxsus olmalıdır".
Məqsəd: Daşnaksütunun məqsədi üsyanlar yolu ilə iqtisadi və siyasi azadlıqlar əldə etməkdir. Partiya hər bir insanın bərabər hüquqa malik olduğu prinsipindən irəli qələrək, maddi nemətlərin bərabər bölünməsinin tərəfdarıdır. Gələcək Ermənistanda ümumi maraqlara xidmət edən, xalq hökuməti ümumi bərabər və birbaşa səsvermə yolu ilə seçilməlidir. İstənilən vasitələrlə həyatın və iş yerlərinin təmin edilməsi. Müxtəlif dinlər və millətlər qanun qarşısında bərabərdir. Söz və mətbuat azadlığı.
Vasitələr: Erməni inqilab ittifaqı öz məqsədlərinə çatmaq üçün silahlı dəstələr yaradır, bu dəstələr hökumətə, eləcə də tək ermənilərin yox, həm də assiriyalıların, kürdlərin və sülhsevər türklərin əziyyət çəkdiyi ümumi vəziyyətə qarşı da mübarizə aparır. Bu istiqamət çox böyük əhəmiyyət kəsb edir. Bütün bu qrupları ümumi mübarizə üçün birləşdirə bilməsək də, ən azından onların ermənilərə qarşı müxalifətini neytrallaşdıra bilərik. Daşnak partiyasının əsas prinsiplərinin və məqsədlərinin təbliğatı. Silahlı dəstələri təşkil etmək, eləcə də onları ideoloji və praktik cəhərdən hazırlamaq. Xalqı silahlandırmaq. İnqilabi komitələri və onlar arasında sıx əlagələri təşkil etmək. Hakimiyyət nümayəndələri, sələmçilər, satqınlar və hər cür istismarçılara qarşı terror tətbiq etmək. Xalqı quldur və soyğunçuların hücumundan qorumaq. Adamların və silahların göndərilməsi üçün yollar və vasitələr tapmaq. Dövlət idarələrinin dağıdılması və talan edilməsi.
1910–11-ci illərdə Sankt-Peterburqda terrorçuluqda günahlandırılan daşnaklar üzərində keçirilmiş məhkəmə prosesi nəticəsində 52 nəfər həbs cəzasına layiq görülür, 4 nəfər isə Sibirə sürgünə gondərilir. Bu proses zamanı daşnaklarım müdafiəçiləri sıralarında Aleksandr Kerenski də var idi.
1994-cü ildə Ermənistanda Levon Ter-Petrosyanın əmri ilə Daşnaktütunyun fəaliyyəti dayandırılır, bəzi üzvləri isə həbs olunur. 1998-ci ildə prezident postunda Ter-Petrosyanı əvəz etmiş, Robert Koçaryan Daşnaktütunyun fəaliyyətinə icazə verir. Bü gün Daşnaktütyun Ermənistanda və Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərində, aparıcı siyasi güclərdən biridir. Daşnaksütünyun tələbləri illərdən bəri dəyişməyib, partiya əvvəllər olduğu kimi Türkiyədən qondarma erməni soyqırımını tanımağı, ermənilərə təzminat ödəməyi və Türkiyənin şərqində 7 vilayəti Ermənistana verməyi tələb edir. Azərbaycana qarşı isə ərazi iddiaları dava edir, işğal olunmuş ərazilərdən savayı daşnaklar keçmiş Şaumyan rayonunun (Goranboy rayonunun cənub hissəsi) ərazisinə və Naxçıvan muxtar respublikasının ərazilərinə iddialıdırlar.

Daha Ətaflı

cəmi səs 19738390

Azerbaycan ibtidai-icma qurulusu dovrunde

120-100-40-30-cu minillikler – ibtidai icma qurulusunun formalasmasi

1,5 min. il—150—120 minillikler — Qurucay medeniyyetinin dovru

Texm. 40—35 min—12—10 min il — Paleolit dovru

10—12 min il evvel — Qobustanda heyatin baslanmasi

10—12 min il—8 min evvel — Mezolit dovru

e.e. 7—6 minillikler — Neolit dovru

e.e. 6—4 minillikler — Eneolit dovru

e.e. 4 minilliyin evveli — Besit dulus carxinin meydana gelmesi

e.e. 4 min. II yarisi—2 min. sonu — Tunc dovru

e.e. 4 min. sonu—3 minillik — Erken tunc dovru. Kur-Araz medeniyyeti.

e.e. 3 min. yarisi — Emlak ve sosial berabersizliyin artmasi.

e.e. 3 min. axirinci rubu—2 min. I yarisi — Orta tunc dovru. ikinci boyuk ictimai emek bolgusu.

e.e. II min. I yarisi — Sehersalma medeniyyetinin tesekkulu

e.e. II min.—I min. evveli — Naxcivan medeniyyeti

e.e. XIV—VIII esrler — Son tunc ve ilk demir dovru

e.e. XIV—VIII esrler — Xocali-Gedebey medeniyyeti

e.e. XIV—VII esrler — Talis-Mugan medeniyyeti

e.e. XIII—XII esrler — Borsunlu kurqani

e.e. XII—XI esrler — Saricoban kurqani

e.e. VII—V esrler — inkisaf etmis demir dovru



Azerbaycan quldarliq dovrunde

e.e. III min. I yarisi — Erken dovlet qurumu Aratta

e.e. XXVIII—XXIV esrler — Sumer seher-dovletleri

e.e. III min. II yarisi — Kuti ve Lullubi dovletlerinin yaranmasi

e.e. texm. 2240—2220-ci iller — Elam hokmdari Kutik-insusinakin hakimiyyeti

e.e. t. 2236—2200-ci iller — Akkad hokumdari Naram-Suenin hakimiyyeti

e.e. t. 2230—2200-ci iller — Lullubi hokmdari Satuninin hakimiyyeti

e.e. t. 2225—2205-ci iller — Kuti hokmdari Enridavazirin hakimiyyeti

e.e. t. 2220—2170-ci iller — Lullubi hokmdari immasqunun hakimiyyeti

e.e. t. 2204—2197-ci iller — Kuti hokmdari imtanin hakimiyyeti

e.e. t. 2200—2175-ci iller — Akkad hokmdari Sarkalisarrinin hakimiyyeti

e.e. t. 2198—2192-ci iller — Kuti hokmdari inqesausun hakimiyyeti

e.e. t. 2191—2185-ci iller — Kuti hokmdari Sarlaqin hakimiyyeti

e.e. 2184—2178-ci iller — Kuti hokmdari Yarlaqasin hakimiyyeti

e.e. t. 2177—2171-ci iller — Kuti hokmdari Elulumesin hakimiyyeti

e.e. t. 2175-ci il — Kuti sulalesinin ikicayarasinda hakimiyyete gelmesi

e.e. t. 2170—2150-ci iller — Lullubi hokmdari Anubaninin hakimiyyeti

e.e. t. 2135—2133-cu iller — Kuti hokmdari Laharabin hakimiyyeti

e.e. t. 2127—2120-ci iller — Kuti hokmdari Puzur-Suenin hakimiyyeti

e.e. t. 2120—2113-cu iller — Kuti hokmdari Yarlaqandanin hakimiyyeti

e.e. t. 2112—2105-ci iller — Kuti hokmdari Siumun hakimiyyeti

e.e. t. 2112—2003-ci iller — III Ur sulalesinin hokmranligi

e.e. 2104-cu il — ikicayarasinda Kuti hakimiyyetinin suqutu

e.e. 2093—2046-ci iller — Ur hokmdari Sulqinin hakimiyyeti

e.e. II minillik — Dovlet qurumlarinin parcalanmasi

e.e. II min. I yarisi — Turukki ve su tayfalarinin siyasi fealiyyetinin baslanmasi

e.e. 1813—1781-ci iller — Assur hokmdari I Samsi-Adadin hakimiyyeti

e.e. 1797—1757-ci iller — Assur hokmdari I isme-Daqanin hakimiyyeti

e.e. 1792—1750-ci iller — Babilistan hokmdari Hammurapinin hakimiyyeti

e.e. 1307—1275-ci iller — Assur hokmdari I Adadnirarinin hakimiyyeti

e.e. 1274—1245-ci iller — Assur hokmdari I Salmanasarin hakimiyyeti

e.e. 1244—1208-ci iller — Assur hokmdari I Tukulti-Ninurtanin hakimiyyeti

e.e. IX—VIII esrler — Midiya erazisinde xirda vilayet hakimleri

e.e. IX esr. I yarisi — Zamua olkesinde xirda dovlet qurumlari

e.e. 883—859-cu iller — Assur hokmdari II Assurnasirpalin hakimiyyeti

e.e. 880-ci il — II Assurnasirpalin Zamua olkesine yurusu

e.e. 859—824-cu iller — Assur hokmdari III Salmanasarin hakimiyyeti

e.e. 825—812-ci iller — Urartu hokmdari ispuininin hakimiyyeti

e.e. 823—811-ci iller — Assur hokmdari V Samsi-Adadin hakimiyyeti

e.e. 820-ci il — V Samsi-Adadin Nairi olkesine herbi seferi

e.e. 810—783-cu iller — Assur hokmdari III Adadnirarinin hakimiyyeti

e.e. 810—781-ci iller — Urartu hokmdari Menuanin hakimiyyeti

e.e. 781—760-ci iller — Urartu hokmdari I Argistinin hakimiyyeti

e.e. 775-ci il — I Argistinin Mannaya soxulmasi

e.e. 773—693-cu iller — Skit padsahliginin movcud olmasi

e.e. 760—730-cu iller — Urartu hokmdari II Sardurinin hakimiyyeti

e.e. t. 750-ci il — II Sardurinin Mannada isgali

e.e. 744—727-ci iller — Assur hokmdari III Tiqlatpalasarin hakimiyyeti

e.e. 740—719-cu iller — Manna hokmdari iranzunun hakimiyyeti

e.e. 730—714-cu iller — Urartu hokmdari I Rusanin hakimiyyeti

e.e. 722—705-ci iller — Assur hokmdari II Sarqonun hakimiyyeti

e.e. 719-cu il — Mannada iranzuya qarsi usyan

e.e. 718—716-ci iller — Manna hokmdari Azanin hakimiyyeti

e.e. t. 716—680-ci iller — Manna hokmdari Ullusununun hakimiyyeti

e.e. 714-cu il — II Sarqonun Mannaya boyuk yurusu

e.e. t. 712—675-ci iller — Midiya hokmdari Deyokun hakimiyyeti

e.e. VII esr — Saklarin Albaniyada meskunlasmasi

e.e. 681-668-ci iller — Assur hokmdari Asarhaddonun hakimiyyeti

e.e. t. 675-653-cu iller — Midiya hokmdari Faraortanin hakimiyyeti

e.e. t. 675-650-ci iller — Manna hokmdari Ahserinin hakimiyyeti

e.e. 668-626-ci iller – Assur hokmdari Assurbanipalin hakimiyyeti

e.e. 653-625-ci iller – Midiya skitlerin hakimiyyeti altinda

e.e. 650-ci il – Assurbanipalin Manna qosununu meglub etmesi

e.e. t. 650-630-cu iller – Manna hokmdari Yallinin hakimiyyeti

e.e. 640-629-cu iller – Fars hakimi ikirim hakimiyyeti

e.e. 625-585-ci iller – Midiya hokmdari Kiaksarin hakimiyyeti

e.e. 615-612-ci iller – Midiyanin Assuriya ile muharibesi

e.e. 585-ci il – Kiaksarin Lidiya ile sulh muqavilesinin baglanmasi

e.e. 585-550-ci iller – Midiya hokmdari Astiaqin hakimiyyeti

e.e. 584-558-ci iller – Fars hakimi I Kambizin hakimiyyeti

e.e. 558-530-cu iller – Fars hokmdari II Kirin hakimiyyeti

e.e. 550-330-cu iller – Ehemeniler sulalesinin hakimiyyeti

e.e. 550-ci il – Midiyanin suquta ugramasi

e.e. 530-cu il – II Kirin massaget tayfalarina qarsi yurusu

e.e. 530-522-ci iller – Fars hokmdari II Kambizin hakimiyyeti

e.e. 522-521-ci iller – Qaumata-Bardi ve Ehmeni dovletinde usyanlar

e.e. 522-486-ci iller – Fars hokmdari I Daranin hakimiyyeti

e.e. 486-465-ci iller – Fars hokmdari Kserksin hakimiyyeti

e.e. 336-323-cu iller – Makedoniyali isgenderin hakimiyyeti

e.e. 334-326-ci iller – Makedoniyali isgenderin Serq yurusu

e.e. 333-cu il – Anadolu isgenderin hakimiyyeti altinda

e.e. 331-ci il – Qavqamela (Cancal) duzenliyinde doyus

e.e. 330-cu il – Ehemeni dovletinin suqutu

e.e. 327-ci il – Baktriya ve Soqdanin iskender terefinden tutulmasi

e.e. 327-ci il – iskenderin Hindistana yurusu

e.e. 323-cu il – Aderbayqan (Atropatena) dovletinin yaranmasi

e.e. 321-281-ci iller – Selevkiler sulalesinin hakimiyyeti

e.e. 223-187-ci iller – Selevki II Antioxun hakimiyyeti

e.e. 222-220-ci iller – Midiya satrapi Molonun Selevkilere qarsi @usyani

e.e. 220-ci il – Azerbaycanin selevkilerden asililigi

e.e. 209-205-ci iller – III Antioxun Serq yurusu

e.e. II esr – Albaniyada Araniler sulalesinin hakimiyyete gelmesi

e.e. 189-160-ci iller – Ermeniye hokmdari I Artasesin hakimiyyeti

e.e. 175-163-cu iller – Selevki hokmdari IV Antioxun hakimiyyeti

e.e. 171-139-cu iller – Parfiya hokmdari I Mitridatin hakimiyyeti

e.e. 148-147-ci iller – I Mitridatin Midiyani zebt etmesi

e.e. 95-55-ci iller – Ermeniye hokmdari I Tiqranin hakimiyyeti

e.e. 74-64-cu iller – Romanin VI Mitridatla muharibesi

e.e. 71-ci il – Lukulun yurusu

e.e. 67-ci il – I Tiqranin Kappadokiyani tutmasi

e.e. 63-cu il – VI Mitridatin sonu

e.e. 56-34-cu iller – Ermeniye hokmdari II Tiqranin hakimiyyeti

e.e. 37-e. 3-cu illeri – Parfiya sahi IV Fraatin hakimiyyeti

e.e. 36-ci il – Antoninin Parfiyaya yurusu

e.e. 31-ci il – Antoninin Oktavian ile Aksi yaninda doyusu

e. I-II esrler – Xristianligin meydana gelmesi

I-III esrler – Roma-Parfiya munaqiseleri

63-cu il – Romanin Parfiya ile sulh muqavilesi

68-ci il – Neronun albanlarla qarsi yuruse hazirlasmasi

81-96-ci iller – Roma imperatoru Domisianin hakimiyyeti

96-117-ci iller – Roma imperatoru Trayanin hakimiyyeti

114-cu il – Trayan terefinden Ermeniyenin tutulmasi

115-ci il – Ermeniyenin Roma vilayetine cevrilmesi





Azerbaycan ilkin feodalizm dovrunde

III-V esrler – Azerbaycanda feodalizme xas olan iqtisadi munasibetlerin berqerar olmasi

III-VII esrler – Sasaniler sulalesinin hakimiyyeti

t. 215-255-ci iller – Alban hokmdari I Vacaqanin hakimiyyeti

215-276-ci iller – Maninin heyati

226-ci il – iranda parflarin hakimiyyetine son qoyulmasi

226-ci il – iranda Sasaniler sulalesinin hakimiyyete gelmesi

241-272-ci iller – Sasani sahi I Sapurun hakimiyyeti

242-ci il – Mani teliminin yayilmasi

t. 255-262-ci iller – Alban xristian hokmdari I Vacenin hakimiyyeti

260-ci iller – I Sapur terefinden Roma ordusunun meglubiyyeti

270-275-ci iller – Roma imperatoru Avrelianin hakimiyyeti

287-332-ci iller – Ermeniyede Arsaki numayendisi III Trdatin hakimiyyeti

IV esr – On Asiyada xristian dininin yayilmasi

309-379-cu iller – Sasani sahi II Sapurun hakimiyyeti

IV esr. 30-cu illeri – Xristianligin Roma imperiyasinda dovlet dinine cevrilmesi

t. 332-338-ci iller – Ermeniye hokmdari II Xosrov Kotakin hakimiyyeti

338-345-ci iller – Ermeniye hokmdari Tiranin hakimiyyeti

t. 342-350-ci iller – Albaniya torpaqlarinin Ermeniye terefinden isgali

345-367-ci iller – Ermeniye hokmdari II Arsakin hakimiyyeti

t. 359-371-ci iller – Alban xristian hokmdari Urneyrin hakimiyyeti

359-cu il – Amid doyusu

364-378-ci iller – Roma imperatoru Valentinin hakimiyyeti

369-374-cu iller – Ermeniye hokmdari Papin hakimiyyeti

371-ci il – Dzirav colunde doyus

387-ci il – Roma ve iran arasinda Ermeniyenin bolusdurulmesi

399-421-ci iller – Sasani sahi I Yezdegerdin hakimiyyeti

421-438-ci iller – Sasani sahi V Behram Gurun hakimiyyeti

428-ci iller – Ermeniyenin Sasani dovletinin canisinliyine cevrilmesi

t. 443-451-ci iller – Syuni hakimi Vasakin hakimiyyeti

457-459-cu iller – iranda hakimiyyet ugrunda mubarize

459-484-cu iller – Sasani sahi Firuzun hakimiyyeti

462-ci il – Haylandur hunlarin Albaniyaya gelmesi

481-484-cu iller – Ermeniye xristianlarinin Sasani sahina qarsi usyanlari

481-529-cu iller – Mezdekiler herekati

484-488-ci iller – Sasani sahi Balasin hakimiyyeti

485-ci il – Nvarsak sulhu

488-531-ci iller – Sasani I Kavadin hakimiyyeti

493-510-cu iller – Alban xristian hokmdari III Vacaqanin hakimiyyeti

498-ci il – Aquen meclisi

V esr. sonu-VI esr. evveli – Albaniyada xristianligin zorla yayilmasi

510-629-cu iller – Albaniyada sasani merzbanligi dovru

529-cu il – Mezdekin edam olunmasi

531-579-cu iller – iran sahi I Xosrov Enusirevanin hakimiyyeti

570-590-cu iller – Mihranin Girdman meckeni

571-591-ci iller – iran-Bizans muharibeleri

579-590-cu iller – Sasani sahi IV Hormuzun hakimiyyeti

582-602-ci iller – Bizans sahi Mavrikinin hakimiyyeti

591-ci il – iranin Bizans ile muqavilesi

591-628-ci iller – Sasani hokmdari II Xosrov Pervizin hakimiyyeti

600-615-ci iller – Girdman qalasinin tikilmesi

602-ci il – iran-Bizans muharibelerinin baslanmasi

602-610-cu iller – Fokanin Bizansda hakimiyyeti

610-641-ci iller – Bizans hokmdari II iraklinin hakimiyyeti

624-cu il – Bizanslarin Naxcivani tutmasi

t. 625-636-ci iller – Girdman hakimiyyeti Varaz-Qriqorun hakimiyyeti

628-ci il – Xezerlerin Qafqaziyeye yurusu

628-ci il 3 aprel – II Kavadin Irakli ile sulh muqavilesinin baglamasi

630-632-ci iller – Albaniya turk xaqanliginin siyasi tesiri altinda

632-634-cu iller – Abu Bekrin hakimiyyeti

632-651-ci iller – iran sahi III Yezdegerdin hakimiyyeti

634-636-ci iller – Yermuq doyusu

634-644-cu iller – Omer ibn Xettabin hakimiyyeti

636-680-ci iller – Albaniya hokmdari Cavansirin hakimiyyeti

638-ci il – Qadsiyye doyusu

641-668-ci iller – Bizans imperatoru II Konstantinin hakimiyyeti

642-ci il – Nehavend doyusunde iranin qelebe calmasi

642-ci il – Ereblerin Mugani isgal etmesi ve muqavilenin baglanmasi

644-cu il – isfendiyarin ereblerle muqavilesi

646-ci il – Ereblerin Arrana hucumu

VII esrin II yarisi – islam dininin yayilmasi

651-ci il – Sasani imperiyasinin suqutu

654-cu il – II Konstantinin Cavansir ile birinci gorusu

656-661-ci iller – Emirel-mominin imam Eli ibn Abitalibin hakimiyyeti

660-ci il – II Konstantinin Cavansir ile ikinci gorusu

661-680-ci iller – Muaviye ibn Ebi Sufyanin hakimiyyeti

661-750-ci iller – Emeviler sulalesinin hakimiyyeti

680-683-cu iller – Yezid ibn Muaviyenin hakimiyyeti

705-ci il – Seruyenin edam edilmesi

705-715-ci iller – I Velidin hakimiyyeti

709-cu il – Ereblerin xezerlerle muharibesinin baslanmasi

748-ci il – Beyleqanda usyan

748-752-ci iller – Azerbaycanda cixislar

750-1258-ci iller – Abbasiler sulalesinin hakimiyyeti

778-ci il – Xurremilerin ereblere qarsi birinci usyani

786-809-cu iller – Xelife Harun er-Residin hakimiyyeti

IX esr – Ruslarin Azerbaycana yurusu

IX esr – Xilafetin zeiflemesi

IX-XI esrler – Azerbaycanda feodal dovletlerinin istiqlaliyyete nail olmasi

808-ci il – Xurremilerin ereblere qarsi ikinci usyani

821-822-ci iller – Azerbaycanda xurremiler herekatinin genislenmesi

829-cu il 3 iyun – Hesdadser daginda doyus

830-cu il – Hemedan seherinin xurremiler terefinden tutulmasi

833-cu il 25 dekabr – Hemedan yaxinliginda doyus

836-ci il – Serkerde Terxanin oldurulmesi

837-ci il 26 avqust – Bezz qalasinin suqutu

838-ci il 14 mart – Babekin edam edilmesi





Azerbaycan feodalizm dovrunde

IX esrin 60-ci illeri – Sirvanin istiqlaliyyetinin berpa edilmesi

879-941-ci iller – Saciler dovleti

889-cu il – Mehemmedin Azerbaycanin hakimi teyin olunmasi

893-cu ilden baslayaraq – Mehemmedin Ermeniyeye yurusleri

901-ci il – Mehemmedin vefati

914-cu il – Ruslarin Azerbaycanin Xezer sahili yasayis menteqelerine basqinlari.

919-cu il 16 iyul – Erdebil yaxinliginda doyus

927-ci il 27 dekabr – Kufe seheri yaxinliginda doyus. Yusifin oldurulmesi

942-981-ci iller – Salariler sulalesinin hakimiyyeti

944-cu il 24 avqust – Berde seherinin tutulmasi

945-ci il 12 avqust – Ruslarin Berdeni terk etmesi

X esrin II yarisi – Azerbaycanda Seddadiler dovletinin meydana gelmesi

953-cu il – Mezrubanin Erdebilde hakimiyyeti ele kecirmesi

957-ci ilin dekabri – Mezrubanin olumu

961-981-ci iller – ibrahimin hakimiyyeti

971-ci il – Seddadiler dovletinin fealiyyetinin baslanmasi

981-ci il – ibrahimin meglubiyyeti ve Erdebilin tutulmasi

987-ci il – Ebdul-heycanin Ermeniyeye hucumu

988-1030-cu iller – Sultan I Mahmudun hakimiyyeti

1010-1080-ci iller – Qetran Tebrizi

1020-1059-cu iller – Ebu Mensur Vehsudan

1027-1034-cu iller – Sirvansah Menucohrun hakimiyyeti

1027-1382-ci iller – Kesraniler sulalesi

XI esr. 30-40-ci illeri – Azerbaycanda ruslarin hucumlarinin genislenmesi

1038-1063-cu iller – Togrul beyin hakimiyyeti

1038-1157-ci iller – Selcuq imperiyasi

1042-ci ilin oktyabri – Tebrizde zelzele

1045-ci il – Hemedanin tutulmasi

1050-ci il – isfahanin tutulmasi

1050-1067-ci iller – Ebdulesfer Savurun hakimiyyeti

XI esr. 50-ci illeri – Selcuq qosunlarinin Azerbaycana daxil olmasi

1055-ci ilin yazi – Bagdadin tutulmasi

1063-1072-ci iller – Alp Arslanin hakimiyyeti

1067-ci il – Alp Arslanin Arrana gelmesi

XI esr. 70-80-ci illeri – Sirvansah Mezyediler dovletinin tenezzulu

1071-ci il – Melazgird yaxinliginda doyus

1072-1092-ci iller – Meliksahin hakimiyyeti

1074-1088-ci iller – III Fezmunun hakimiyyeti

1088-ci il – Gencenin tutulmasi

1089-1125-ci iller – IV Davidin hakimiyyeti

1108-1127-ci iller – Agsunquriler sulalesi

1108-1146-ci iller – Feleki Sirvani

1117-ci il – Sirvanin tutulmasi

XII esr. 20-30-cu illeri – Qafqaziyede feodal dovletinin istiqlaliyyet ugrunda mubarizesi

1120-ci il – Qebele, Seki, Samaxinin tutulmasi

1120-1160-ci iller – III Menucehrin hakimiyyeti

1120-1199-cu iller – Efzeleddin Xaqani (Xaqani Sirvani)

1121-1122-ci iller – IV Davidin Togrulla muharibeleri

1123-cu il – IV Davidin Sirvana gelmesi

1123-cu il – Gulustan qalasinin tutulmasi

XII esr. 30-cu illeri – Azerbaycan Atabeyler dovletinin meydana gelmesi

1136-1225-ci iller – Atabeyler-Eldenizler sulalesinin hakimiyyeti

1136-1160-ci iller – Azerbaycan Eldenizler dovletinin tesekkulu

1141-1209-cu iller – Nizami Gencevi

1160-1234-cu iller – ibn el-Esir

1161-1191-ci iller – Azerbaycan Eldenizler dovletinin ciceklenmesi

1161-ci ilin yayi – III Georginin Gence ve Debili qaret etmesi

1163-cu ilin yanvari – Atabey Eldenizin Gurcustana hucumu

1164 ve 1166-ci iller – Gurculerin Azerbaycana hucumu

1174-cu il – Eldenizin Gurcustana hucumu

1175-1186-ci iller – Atabey Cahan Pehlevanin hakimiyyeti

1184-1213-cu iller – Tamaranin hakimiyyeti

1186-1191-ci iller – Qizil Arslanin hakimiyyeti

1188-ci ilin marti – Hemedan yaxinliginda doyus

1190-1245-ci iller – Zulfuqar Sirvani

1191-1225-ci iller – Azerbaycan Eldenizler dovletinin tenezzulu

1192-ci il – Sirvanda zelzele

1192-ci il – III Togrulun Tebrize hucumu

XIII esr. sonu 1447-ci il – Sefeviler tarixinin birinci dovru

1203-1225-ci iller – I Gustasp ibn Ferruxzadin hakimiyyeti

1206-1227-ci iller – Cingiz xanin hakimiyyeti

1210-1225-ci iller – Ozbeyin hakimiyyeti

1219-cu il – Xarezm dovletine basqin

1220-ci il – Monqollarin Azerbaycana yurusu

1221-ci il – Monqollarin Tebrize yurusu

1222-ci il – Monqollarin Samaxini tutmasi

1224-1244-cu iller – III Feriburzun Sirvani idare etmesi

1225-ci il – Azerbaycanin Xarezmsah Celaleddinin hucumlarina meruz qalmasi

1225-ci il – Azerbaycanda Atabeyler Eldenizler dovletinin suqutu

1231-ci il – Gencede xalq usyani

1231-ci il – Monqollarin ikinci defe Azerbaycana soxulmasi

1235-ci il – Gencenin tutulmasi

XIII esr. ortalari – Azerbaycana turk-monqol qebilelerin gelmesi

1251-1260-ci iller – Menku xanin hakimiyyeti

1251-1234-cu iller – Seyx Sefiyeddin ishaq el-Musevi-el-Erdebilinin hakimiyyeti

1253-cu il – I Hetum Alinin Menku xan ile ittifaqin baglanmasi

1256-ci il – Azerbaycanin istila olunmasi

1258-1265-ci iller – Hulaku xanin hakimiyyeti

1265-1282-ci iller – Abaqa xanin hakimiyyeti

1275-ci il – Arranda usyanin bas vermesi

1275-1338-ci iller – Evhedi Maragayi

1282-1284-cu iller – Ehmed xanin hakimiyyeti

1284-1291-ci iller – Arqun xanin hakimiyyeti

1291-1295-ci iller – Keyxatu xanin hakimiyyeti

1295-1304-cu iller – Qazan xanin hakimiyyeti

1304-1316-ci iller – Sultan Mehemmed Xudabendenin hakimiyyeti

1316-1335-ci iller – Ebu Seidin hakimiyyeti

1319, 1320 ve 1322-ci iller – Azerbaycanda ixtisaslarin qalxmasi

1334-cu il – Sultaniyyede usyan

1334-1392-ci iller – Seyx Sefieddin Musanin hakimiyyeti

1335-ci il – Ozbek xanin yeniden Azerbaycana soxulmasi

1335-1336-ci iller – Arpa xanin hakimiyyeti

1336-ci il – Musa xanin hakimiyyeti

1336-1338-ci iller – Mehemmed xanin hakimiyyeti

1338-1340-ci iller – Sati-bey xaninin hakimiyyeti

1338-ci il – Sirvansahlarin yeniden musteqilliyi elde etmeleri

1340-1344-cu iller – Suleyman xanin hakimiyyeti

1344-cu il – Azerbaycanda hakimiyyetin Melik Esrefin eline kecmesi

1344-1355-ci iller – Enusirevanin padsah elan edilmesi

1345-1372-ci iller – Kavusun hakimiyyeti

1347-ci il – Melik Esrefin Sirvana ve Bagdada yurusu

1350-ci il – isfahana yurusu

1355-ci il – Hesen xanin seltenete cixmasi

1355-1433-cu iller – Qasim Enver

1356-1372-ci iller – Celairi Sultan Uveysin hakimiyyeti

1356-1410-cu iller – Celairilerin hakimiyyeti

1357-ci il – Cani beyin Azerbaycanda hakimiyyeti ele almasi

1358-ci il – Toxtamisin Tebrize yaxinlasmasi

1359-1374-cu iller – Seyx Uveysin hakimiyyeti

1357-ci iller – Sirvanin zebt olunmasi

1370-1388-ci iller – Pehlevan beyin hakimiyyeti

1370-1405-ci iller – Teymurun (Teymurlengin) hakimiyyeti

XIV esr. 70-ci iller – Qaraqoyunlularin Agqoyunlularla, Celairilere ve Teymurilere qarsi mubarizesi

1372-1382-ci iller – Sirvansah Husengin hakimiyyeti

1378-ci il – Bagdad emirlerinin Ucana hucum etmeleri

1380-1389-cu iller – Qara Mehemmedin hakimiyyeti

1382-1410-cu iller – Sultan Ehmedin hakimiyyeti

1382-1417-ci iller – I ibrahimin Sirvanda hakimiyyeti

1382-1538-ci iller – Derbendliler sulalesinin hakimiyyeti

1386-ci il – Teymurun Azerbaycana hucumlari

1386-ci il – Toxtamisin Azerbaycana hucumu

1387-ci il – Teymurun Azerbaycani terk etmesi

1387-ci il – Ucluk ittifaqinin yaranmasi

1387-1392-ci iller – Tebrize 17 defe hucum

1387-1399-cu iller – Elince qalasinin mudafiesi

1388-ci il – Qara Mehemmedin Tebrizi tutmasi

1389-1412-ci iller – Qaraqoyunlu Kemaleddin Qara Yusifin hakimiyyeti

1392-1427-ci iller – Seyx Xace Elinin hakimiyyeti

1394-1434-cu iller – Qara Yuluq Osman beyin hakimiyyeti

1395-ci il – Teymurun Semerqende qayitmasi ve Hindistana seferi

1402-ci il – Anqara yaxinliginda doyus

1405-ci il – Teymurun olumu

1406-ci il – Qara Yusif ve Sultan Ehmedin Azerbaycana qayitmasi

1406-1447-ci iller – Sultan Sahruxun hakimiyyeti

1410-cu il – Sultan Ehmedin Tebrize yurusu ve olumu

1410-cu il 30 avqust – Senbi-Qazan adli yerde doyus

1412-ci ilin sonu – Kur sahilinde doyus ve ibrahimin meglubiyyeti

1417-1462-ci iller – I Xelilullahin hakimiyyeti

1418 ve 1420-ci iller – Azerbaycana ugursuz yurusler

1422-1429 ve 1431-1438-ci iller – iskenderin hakimiyyeti

1427-ci il – iskenderin Sirvana hucumu

1427-1447-ci iller – Seyx ibrahimin hakimiyyeti

1429-cu ilin mayi – Sahruxun Azerbaycana gelmesi

1429-1431-ci iller – Ebu Seidin hakimiyyeti

1429-cu il – Ebu Seidin Qarabagda ve Ermenistanda hokmranligi

1434-1444-cu iller – Eli beyin hakimiyyeti

1435-ci il 16 yanvar – Eli beyin Diyarbekre daxil olmasi

1435-ci ilin yayi – Tebriz yaxinliginda doyucde iskenderin meglubiyyeti

1438-1467-ci iller – Cahansahin hakimiyyeti

1444-1453-cu iller – Cahangir beyin hakimiyyeti

1447-1449-cu iller – Uluq beyin hakimiyyeti

1447-1460-ci iller – Seyx Cuneydin hakimiyyeti

1447-1501-ci iller – Sefeviler tarixinin ikinci dovru

1449-1470-ci iller – Seyx Ceferin Erdebilin hakimi olmasi

1453-1478-ci iller – Uzun Hesenin hakimiyyeti

1455-1535-ci iller – Kamal ef-din Behzad

1457-ci il – Cahansahin Curcani ve Xorasani tutmasi

1459-cu ilin yanvari – Cahansahla Ebu Seid arasinda muqavilenin baglanmasi

1460-ci il 3 mart – Cuneydin Dagistana ve Sirvana yurusu

1460-1488-ci iller – Seyx Heyderin hakimiyyeti

1461-ci il – Yassicemende muqavilenin baglanmasi

1462-1501-ci iller – Ferrux Yasarin hakimiyyeti

1463-1479-cu iller – Venesiya-Turkiye muharibeleri

1465-ci il – Tebrizde "Goy mescid"in tikilmesi

1465-ci il – Moskvaya sefirin gonderilmesi

1467-ci ilin mayi – Mus duzunde doyus

1468-1496-ci iller – Seyfeddin Qayitbeyin hakimiyyeti

1472-ci ilin yazi – Venesiyanin Agqoyunlu dovleti ile herbi ittifaq baglamasi

1472-1473-cu iller – Agqoyunlu-Turkiye muharibeleri

1473-cu il 1 avqust – Malatiya doyusu

1473-cu il 11 avqust – Otluqbeli doyusu

1474-ci ilin mayi – Sirazda qiyamin baclanmasi

1474-1477-ci iller – Uzun Hesenin Gurcustana yurusu

1475-1536-ci iller – Qiyaseddin ibn Humameddin el-Huseyn

1477-ci il – Uzun Hesenin VI Baqratla sulh muqavilesi

1478-1490-ci iller – Yaqub Mirzenin fealiyyeti

1480-ci il – Urfa yaxinliginda doyus

1481-1512-ci iller – Turkiye Sultani II Beyazidin hakimiyyeti

1483-cu il – Tebrizde "Hest behist" saray destinin tikilmesi

1488-ci il 9 iyun – Sahdagin eteyinde Sirvansahlarin birlesmis quvveleri ile qizilbaslarin doyusu

1488-1495-ci iller – Seyx Sultanelinin hakimiyyeti

1494-1495-ci iller – Agqoyunlularin Erdebili ve Sefevilerin mulklerini zebt etmesi

1499-1500-ci iller – ismayilin Erzincan seferi

1494-1556-ci iller – Mehemmed Fuzuli

1500-ci ilin sonu – ismayilin Ferrux Yasarla doyusu

1501-1524-cu iller – Sah ismayilin hakimiyyeti

1501-1587-ci iller – Sefeviler tarixinin ucuncu dovru

1503-cu il 21 iyun – Agqoyunlu Muradin meglubiyyeti

1504-cu il – Turkiye sultani II Beyazidin Sefeviler dovletini tanimasi

1510-cu il 1 dekabr – Merv qalasi yaxinliginda qizilbaslarin ozbeklerle doyusu

1512-1520-ci iller – Sultan Selimin hakimiyyeti

1514-cu il 23 avqust – Caldiran doyusu

1516-ci ilin evveli – Qochisarda turklerin qelebesi

1516-1535-ci iller – Mesxi cari IV Kvarkvarenin hakimiyyeti

1520-1566-ci iller – I Suleyman Qanuninin hakimiyyeti

1520-1574-cu iller – Kaxetiya cari Levend xanin (Levan) hakimiyyeti

1524-1535-ci iller – II Xelilullahin Sirvanda hakimiyyeti

1524-1576-ci iller – I Tehmasibin hakimiyyeti

1526-ci ilin mayi – Seksencik ve Xerzevil adli yerlerde doyus.

1527-ci il 30 iyun – Arpacay sahilinde doyus

1527-ci ilin iyunu – Div Sultanin olumu

1527-1531-ci iller – Tekeli eyanlarinin hokmranligi

1534-cu il 27 sentyabr – I Suleymanin Tebrizi tutmasi

1534-1612-ci iller – Sadix bey Efsar

1535-ilin yazi – I Suleymanin ikinci defe Tebrize yurusu

1535-1538-ci iller – Samaxi hakimi Sahruxun hakimiyyeti

1538-ci ilin yayi – Sefevi qosununun Sirvana daxil olmasi

1540-ci il – I Tehmasibin Bakini tutmasi

1541-ci il – I Tehmasibin Tiflisi tutmasi

1547-1549-cu iller – Sirvanda Sefeviler eleyhine usyanlar

1547-1554-cu iller – Sirvanda usyanlarin yatirilmasi

1548-ci il – I Suleymanin Azerbaycana ucuncu yurusu

1551-ci il – Sekinin Sefevi dovletine birlesdirilmesi

1552-1553-cu iller – Sefevilerin Osmanli erazisine yurusu

1554-cu ilin yazi – I Suleymanin Azerbaycana dorduncu yurusu

1555-ci il 29 mart – Amasiyada Sefevi-Osmanli dovletler arasinda sulh muqavilesi

XVI esr. 70-80-ci iller – Sirvanda ve Talisda feodallara qarsi usyanlar

1571-ci il – Tebriz senetkarlari ve seher yoxsullarinin usyani

1574-1595-ci iller – Sultan III Muradin hakimiyyeti

1577-ci il – Kurd qiyami

1577-1584-cu iller – Krim xani II Mehemmed Gerayin hakimiyyeti

1578-ci il – Cildir doyusu

1578-ci il 24 avqust – Turklerin Tiflisi tutmasi

1578-ci il 28 noyabr – Agsu cayi sahilinde Mollahesen adli yerde doyus. Sefevilerin Sirvanda qelebesi

1578-1579-cu iller – Krim tatarlarinin Sirvana ve Qarabaga hucumu

1578-1587-ci iller – Mehemmed Xudabendenin hakimiyyeti

1583-cu ilin yazi – imamqulu xanin Sirvana daxil olmasi

1583-cu ilin yazi – Ferhad pasanin Azerbaycana yurusu

1585-ci il – Turkmen ve tekeli tayfalarinin qiyami

1586-1589-cu iller – Azerbaycanin sultan III Muradin ordusu terefinden zebt olunmasi

1587-1629-cu iller – Sah Abbasin hakimiyyeti

1587-ci il – Sah Abbasin Qezvini tutmasi

1587-1736-ci iller – Sefeviler tarixinin dorduncu dovru

1590-1613-cu iller – Sirvan ipeyinin Venesiyaya aparilmasi

1590-ci il – Sefevi-Turkiye sulh muqavilesi

1590-ci il – Azerbaycanin musteqilliyinin sonu

1591-ci il – Tebriz usyani

1593-cu il – "Azerbaycan"in beylerbeylik sekilinde birlesmesi

XVI esr. 90-ci illeri-XVII esr. – Celaliler herekati evveli

XVI esr. sonu-XVII esr. evveli – Azerbaycanin iqtisadi veziyyetinin agirlasmasi

XVI esr. sonu-XVII esr. evveli – Azerbaycanda kendli cixislari

XVII esr. evveli – Osmanli imperiyasinin tenezzulu. Sefevi dovletinin dircelisi

XVII esr evveli – Terzi Efsar

XVII esr – Azerbaycan seherlerinin tenezzulu

XVII esr – Azerbaycanda Yaxin ve Orta Serqin kend teserrufati mehsullarinin butun novlerinin yetisdirilmesi

XVII esr – Fars edebiyyatinin tanezzulu

XVII esr – Azerbaycan medeniyyetinin zenginlesmesi

XVII esr – Sari Asiq

XVII esr – Asiq Abbas Tufarqanli

1603-cu il 21 oktyabr – I Sah Abbasin Tebrizi tutmasi

1603-cu il 16 noyabr – irevan qalasinin muhasireye alinmasi

1603-1607-ci iller – Sefevi-Osmanli muharibeleri

1604-cu il 8 iyun – I Abbasin irevan qalasini tutmasi

1605-ci il 7 noyabr – Tebriz yaxinliginda Sufiyan etrafinda doyus

1606-ci il – Celalilerin Azerbaycan erazisine yiyelenmesi

1606-ci il 5 iyun – Gencenin tutulmasi

1607-ci ilin yanvari – Bakida usyan

1607-ci ilin martin evveli – Narinqalanin tutulmasi

1608-ci il – Erzurum etrafinda osmanli qosununun celaliler ile toqqusmasi

1610-cu ilin ortalari – Anadolu celalilerinin Sefevi dovletini terk etmesi

1613-cu il 16 oktyabr – I Sah Abbasin Azerbaycanin simal vilayetlerine ve Gurcustana yurusu

1616-ci ilin yazi – Sultan I Ehmedin Sefevilerle muharibesi

1616-ci il – Sefevi dovletinde ingilis tacirlerine ticaret huququnun verilmesi

1618-ci ilin sentyabri – I Sah Abbasla Xelil pasa arasinda Merend sulhunun imzalanmasi

1623-1640-ci iller – IV Muradin hakimiyyeti

1624-1626-ci iller – Sefevi qosununun Bagdad ugrunda qelebesi

1625-ci il 30 iyun – Sah Abbasin gurculer uzerinde qelebesi

1628-ci il – Sah Abbasin Ost-Hind kompaniyasinin numayende heyetini qebul etmesi

1629-1642-ci iller – I Sefevinin hakimiyyeti

1631-1632-ci iller – Kazaklarin Azerbaycana ve Bakiya basqini

1634-cu il 10 avqust – Sultan IV Muradin irevan qalasini tutmasi

1635-ci il 11 aprel – irevan qalasinin geri alinmasi

1638-ci il 25 dekabr – Bagdadin Turkiyenin eline kecmesi

1639-1640-ci iller – Dervis Rzanin terefdarlarinin mubarizesi

XVII esr. ortalari – Sefevi dovletinde iqtisadi dircelis

t. 1684-1760-ci iller – Xeste Qasim

XVIII esr – Azerbaycan poeziyasinin Qafqaz xalqlarinin poeziyasina tesiri

XVIII esr. evveli – Sefevi dovletinin agir iqtisadi ve siyasi bohrani

1703-1730-cu iller – III Ehmedin hakimiyyeti

1707-ci il – Car ve Balaken camaatinin usyani

1709-cu il – Seki ve Sirvanda kendlilerin usyani

1709 ve 1711-ci iller – Tebriz usyani

1709-1715-ci iller – Soucbulag ve Muganda usyan

1720-1721-ci iller – Azerbaycanda ve Cenubi Dagistanda irana qarsi mubarize

1722-ci il 15 iyun – I Pyotrun Azerbaycan dilinde "Beyanname" nesr etmesi ve Azerbaycan vilayetlerine gonderilmesi

1722-1732-ci iller – II Tehmasibin hakimiyyeti

1722-1758-ci iller – Huseyneli xanin hakimiyyeti

1723-cu il 12 iyul – Rus eskadrasinin Bakini tutmasi

1723-cu il 12 sentyabr – Xezersahili vilayetlerin zorla Rusiyaya birlesdirilmesi

1723-cu ilin yazi – Erzurum pasasinin Gurcustana daxil olmasi

1724-cu il 12 iyul – Rusiya ile Turkiye arasinda sulh muqavilesinin imzalanmasi

1724-ilin mayi – Abdulla pasanin Xoy qalasini tutmasi

1724-cu il – Qarabagin Osmanli Turkiyesi terefinden tutulmasi

1725-ci il iyul-avqustu – Tebrizin qismen tutulmasi

1725-ci ilin oktyabri – Sari Mustafa pasanin Genceni tutmasi

1725-ci ilin payizi – Turkiyenin Gurcustan, Ermenistan ve Azerbaycani ele kecirmesi

1726-ci il – Cavad xanliginin Rusiyaya tabe edilmesi

1726-ci il – Zengezurda usyan

1731-ci il – Qarabagin butunlukle zebt edilmesi

1732-ci il 16 yanvar – iranla Turkiyenin sulh muqavilesi

1732-ci il 21 yanvar – Rusiya-iran muqavilesi

1733-cu il – Bagdad etrafinda turk qosununun meglubiyyeti

1734-cu ilin oktyabri – Gence qalasinin muhasiresi

1735-ci il 10 mart – Gence yaxinliginda Rusiya-iran muqavilesinin imzalanmasi

1735-ci ilin sonu – Turk qosununun Qafqaziyeden cixmasi

1736-1747-ci iller – Nadir sahin hakimiyyeti

1738-ci il – Carda usyan

1738-ci il – Penaheli beyin Qarabaga qayitmasi

1741-ci ilin yazi – Nadir sah ordusunun Azerbaycan ve Dagistanda meglubiyyeti

1743-cu ilin oktyabri – Sirvan usyancilarinin Agsuyu tutmasi

1743-1744-cu iller – Sirvan, Seki, Tebriz, Xoy ve Salmasadayeni usyanlar

1744-cu il 31 iyul – Nadir sahin Qars istiqametinde yurusu

1744-cu il 29 noyabr – Nadir sahin Sekiye yurusu

1745-ci il 13 fevral – iran qosununun Sekiye ikinci yurusu

1745-ci ilin ortalari – Turkiye-iran arasinda herbi emeliyyat

1748-ci il – Bayat qalasinin tikilmesi

1748-1763-cu iller – Penaheli xanin hakimiyyeti

XVIII esr. ortalari – Azerbaycanda musteqil ve yarimmusteqil dovletlerin meydana gelmesi

XVIII esr. 2-ci yarisi – Azerbaycanda Rusiyaya meylin guclenmesi

XVIII esr. 2-ci yarisi – Azerbaycanin iqtisadiyyatinda durgunluq

1752-ci il 21 mart – II iraklinin xeyaneti. Kartli-Kaxet carlarinin xanlarla Gence yaxinliginda gorusu

1755-ci il – Celebi xanin Samaxi ve Qubanin birlesmis quvvelerile toqqusmada meglubiyyeti

1755-ci il – Haci Celebinin olumu

1755-1757-ci iller – Susa qalasinin tikilmesi

1757-ci il – Mehemmed Hesen xan Qacarin Qarabaga yurusu

1757-ci il – Salyan xanliginin Qubaya birlesdirilmesi

1758-1789-cu iller – Feteli xan Efsarin hakimiyyeti

1759-cu ilin noyabri – Derbendin Qubaya birlesdirilmesi

VIII esr. 60-80-ci illeri – Feodal zulmune qarsi cixislar

1760-ci il – Feteli xan Efsarin Qarabaga hucumu

1762-ci il – Feteli xan Efsarin Azerbaycana yurusu

1762-ci il – Kerim xan Zendin Azerbaycana hucumu

1763-1806-ci iller – ibrahimxelil xanin hakimiyyeti

1766-ci il – Bakinin Qubaya birlesdirilmesi

1768-ci ilin avqustu – Feteli xanin Samaxini tutmasi

1768-ci il – Cavad xanliginin Qubaya birlesdirilmesi

1768-1774-cu iller – Rusiya-Turkiye muharibesi

1769-cu ilin iyulu – Feteli xanin Huseyn xanla muqavilesi

1774-cu il – Birlesmis quvvelerin Qubaya hucumu

1774-cu il – II Yekaterinanin Turkiye ile muqavilesi

1779-cu il – Nuxa qalasinin tutulmasi

1780-1781-ci iller – Feteli xanin Qarabaga yurusleri

1782-ci il – ibrahimxelil xanin Peterburqa elci gondermesi

1783-cu il – Gurcustanin Rusiyanin tabeliyine kecmesi

1783-cu il – Terkinin Rusiyaya birlesdirilmesi

1783-cu il – Krimin ilhaq edilmesi

1784-cu il – Feteli xanin Azerbaycanin cenubuna yurusu

1785-ci il – Feteli xanin Sekini tutmasi

1785-ci il – Quba xanliginin Gurcustan ile ittifaqi

1786-1857-ci iller – Qasim bey Zakir

1789-cu il – Merend yaxinliginda doyus. Qarabag qosununun meglubiyyeti

1789-1791-ci iller – Ehmed xanin hakimiyyeti

1791-1810-cu iller – Seyxeli xanin hakimiyyeti

1794-cu il – iran qosunlarinin Esgeran qalasi yaxinliginda meglubiyyeti

1794-1852-ci iller – Mirze Sefi Vazeh

1794-1847-ci iller – Abasqulu aga Bakixanov

1795-ci il – Susanin muhasiresi

1795-ci il – Aga Mehemmed xan Qacarin Azerbaycana yurusu

1796-ci il -Rus qosunlarinin Azerbaycana herbi yurusu

1797-ci il – Aga Mehemmed xan Qacarin Azerbaycana ikinci yurusu

1797-ci il – Aga Mehemmed xan Qacarin Susaya gelmesi





Azerbaycan kapitalizm dovrunde



1801-ci il – 12 sentyabr Serqi Gurcustanin, Qazax ve Semsedilini Rusiyaya birlesdirilmesi

1802-1870-ci iller Mirze Kazim bey

1802-ci il 26 dekabr – Georgiyevsk anlasmasi

1803-cu il 29 mart – Rus qosunlarinin Car-Balakeni tutmasi

1804-cu il 3 yanvar – Gencenin rus qosunlari terefinden isgali

1804-cu ilin evveli – Rus qosunlarinin Zaqatala yaxinliginda meglubiyyeti

1804-1813-cu iller – Rusiya-iran muharibesi

1805-ci il 14 may – Qarabag xanliginin Rusiyaya ilhaq edilmesi haqqinda Kurekcay muqavilesinin imzalanmasi

1805-ci il 21 may – Seki xanliginin Rusiyaya birlesdirilmesi haqqinda muqavilenin imzalanmasi

1805-ci il 25 (27) dekabr – Sirvan xanliginin Rusiyaya qatilmasi

1806-ci il 8 fevral – General Sisyanovun Baki etrafinda oldurulmesi

1806-ci il – Qarabag xani ibrahim xanin ailesi ile birlikde oldurulmesi

1806-ci il – Seki xanliginda rus isgalina qarsi usyan

1806-ci il 22 iyun – Derbendin isgali

1806-ci il oktyabr – Baki ve Quba xanliginin isgali

1806-ci il 3 oktyabr – Baki xanliginin legv edilib Baki dairesinin yaradilmasi

1806-1812-ci iller – Rusiya-Turkiye savasi

1807-ci ilin sonu – Sekide car idare usulunun berqerar olmasi

1809-1894-cu iller – Mir Mehdi Xezani

1810-cu il – Esgeran danisiqlari

1810-cu il – Quba xanliginin legv edilib Quba eyaletinin yaradilmasi

1810-1811-ci iller – Quzey Azerbaycanda car ordusuna qarsi cixislar

1812-ci il 16 may – Rusiya ve Turkiye arasinda Buxarest barisiq muqavilesi

1812-1873-cu iller – Ebulqasim Nebati

1812-1878-ci iller – Mirze Feteli Axundov

1813-cu il 1 yanvar – Lenkeran qalasinin Rus qosunlari terefinden alinmasi

1813-cu il 12 oktyabr – Gulustan sulh muqavilesi

1818-ci il 31 mart – Qazax, Semsedil ve Borcalida aga ve kendliler arasinda munasibetleri

nizamlayan "Esasname"nin qebul olunmasi

1819-cu il – Seki xanliginin, Qazax ve Semsedil sultanliqlarinin legv edilmesi

1819-1820-ci iller – Semsedilde rus agaligina qarsi usyan

1820-ci il – Sirvan xanliginin legv edilmesi

1821-ci il – Transqafqazda "imtiyazli gomruk" adlanan ticaret qanununun qebul edilmesi

1822-ci il – Qarabag xanliginin legv edilmesi

1824-cu il – Quba beylerinin torpaq huquqlarini nizamlayan "Esasname"nin qebul olunmasi

1825-1879-cu iller – Mirze Qedim irevani

1826-ci il – Talis xanliginin legv edilmesi

1826-1828-ci iller – II Rusiya-iran muharibesi

1826-ci il – Quzey Azerbaycanda "umummuselman usyani"

1826-ci ilin sentyabri – Semkir ve Gence yaxinliginda rus ordusunun qelebesi

1827-ci il yanvar – Rus qosunlarinin Eheri isgal etmesi

1827-ci il 20 aprel – Xudaferin korpusunun rus qosunlari terefinden tutulmasi

1827-ci il 26 iyun – Naxcivanin ruslar terefinden tutulmasi

1827-ci il 1 oktyabr – irevanin ruslar terefinden isgali

1827-ci il 13 oktyabr – Ruslarin Tebrizi isgal etmesi

1827-ci il – Sekide ilk ipek emali fabrikinin tesis olunmasi

1828-ci il 28 yanvar – Urmiyanin isgali

1828-ci il 8 fevral – Erdebilin isgali

1828-ci il fevral – Seyx Sefi meqberesinden 166 deyerli elyazmanin Sankt-Peterburqa aparelmasi

1828-ci il 10 fevral – Turkmencay muqavilesi

1828-ci ilin apreli – Rusiya-Turkiye munasibetlerinin keskinlesmesi

1828-1830-cu iller – iran ve Turkiye ermenilerinin Qafqaza kocmesinin mutesekkil xarakter almasi

1829-cu il – Edirnede Rusiya-Turkiye muqavilesinin imzalanmasi

1829-1897-ci iller – Haci Mehdi Sukuri

1830-cu il – Car-Balaken usyani

1837-ci il – Quba usyani

1837-1907-ci iller – Mirze Eli xan Leli

1838-ci il – Seki usyani

1838-1910-cu iller – Efhedi Maragayi

1840-ci il – Komendant usul-idaresinin legvi

1840-ci il – inzibati ve aqrar islahatlar

1842-1907-ci iller – Hesen bey Zerdabi

1846-ci il 6 dekabr – Beylerin huquqlari haqqinda ferman

1848-1852-ci iller – Babiler herekati

1850-ci il – Zencanda babiler usyani

XIX esr. 2-ci yarisi – Kapitalizmin yaranmasi ve inkisafi

XIX esr. 2-ci yarisi – Kapitalist senayesinin inkisafi

XIX esr. 2-ci yarisi – Burjua ve fehle sinifinin meydana cixmasi

1854-1926-ci iller – Necef bey Vezirov

1861-1943-cu iller – Cabbar Qaryagdi

1862-1911-ci iller – Mirze Elekber Sabir

1864-1940-ci iller – Eli bey Huseynzade

1865-1934-cu iller – Elimerdan bey Topcubasov

1866-1932-ci iller – Celil Memmedquluzade

1866-1937-ci iller – Sultanmecid Qenizade

1868-1939-cu iller – Ehmed bey Agaoglu

1870-ci ilden baslayaraq – Fehle herekati

1870-ci il – Kendli ve inzibati islahatlar

1870-1925-ci iller – Neriman Nerimanov

1870-1933-cu iller – Ebdurrehim bey Haqverdiyev

1871-ci il – Buruq usulu ile neft quyusunun qazilmasi

1872-ci il – Neft senayesinde iltizam sisteminin legvi

1872-1950-ci iller – Mehemmed Seid Ordubadi

1873-cu il 22 mart – "Haci Qara" komediyasinin ilk tamasasi

1873-1934-cu iller – Mirze Eli Mocuz Sebisteri

1875-ci il – Tebriz dovlet mektebinin (Tebriz Darulfununun) acilmasi

1875-ci il 22 iyun – "Ekinci" qezetinin nesrinin baslanmasi

1875-1939-cu iller – Suleyman Sani Axundov

1876-ci il – Qori seminariyasinin acilmasi

1879-cu il – Qori seminariyasinin Azerbaycan bolmesi

1879-cu il – "Ziya" qezetinin cixmasi

1897-1936-ci iller – ibrahim bey Musabeyov

1880-ci il – ilk telefon rabitesinin yaranmasi

1880-1890-ci iller – "Kaspi", "Bakinskiye izvestiya" ve "Baku" qezetleri (rus dilinde)

1880-1891-ci iller – "Keskul" qezeti

1880-1919-cu iller – Eliqulu Qemkusar

1880-1943-cu iller – Ezim Ezimzade

1882-1946-ci iller – Eli Nezmi

1883-cu il – Qafqazda demir yolunun acilmasi

1884-1950-ci iller – Zulfuqar Hacibeyov

1884-1955-ci iller – Mehemmed Emin Resulzade

1885-1937-ci iller – Muslum Maqomayev

1885-1948-ci iller – Uzeyir Hacibeyov

1887-1943-cu iller – Yusif Vezir Cemenzeminli

1888-1909-cu iller – Seid Selmasi

XIX esr. son rubu – Qacaq herekati

1894-cu il – Bakida ilk kitabxananin acilmasi

1895-ci il – ilk mutesekkil tetil

1896-ci il – Qacaq Nebinin oldurulmesi

1898-1922-ci iller – Behruz Kengerli

1899-cu il – Bakida 6 sosial-demokrat herekatinin genislenmesi

1900-cu il – Baki-Vladiqafqaz demir yolunun ise dusmesi



Azerbaycan XX esrde

1900 – Baki-Petrovsk (Mahacqala) demir yolu xettinin istifadeye verilmesi; elvan metallurgiya senayesinin inhisarlasmasinin esasini qoyan muqavilenin baglanmasi.

1 may 1900 – "Cenubi Qafqazda dovlet kendlilerinin torpaq qurulusu haqqinda qanun"un verilmesi.

18 mart 1901 – Nazirler Komitesinin Rusiyadan Mil ve Mugan duzlerine 40 min neferedek kendli kocurmek haqqinda qerar vermesi.

1901 – H.Z.Tagiyevin Bakida qizlar mektebi acdirmasi.

1902 – Bakida ilk aciq siyasi numayisin kecirilmesi. M.E.Resulzadenin rehberliyi altinda "Muselman genclik teskilati"nin yaradilmasi.

21 aprel 1903 – "Cenubi Qafqazin bes qubernuyasinda pay torpaqlarini mueyyenlesdirmek ve torpaq qurulusu isini aparmaq qaydasi haqqinda" esasname verilmesi.

1-22 iyul 1903 – Bakida ilk umumi siyasi tetilin kecirilmesi.

1904 – Resid bey ismayilovun "Muxteser Qafqaz tarixi" eserini yazmasi.

1904-cu ilin payizi – Muselman sosial-demokrat "Hummet" teskilatinin yaradilmasi.

30 dekabr 1904 – Baki fehlelerinin umumi tetilinin qelebe ile basa catmasi. Neft senayecileri ile fehleler arasinda "musterek muqavile"nin imzalanmasi.

1904 – "Muselman artistleri cemiyyeti"nin teskil edilmesi.

6-9 Fevral 1905 – Rusiya hakim dairelerinin tehriki ile ermenilerin Bakida azerbaycanli soyqirimi toretmeleri.

26 fevral 1905 – Qafqaz canisinliyinin berpa edilmesi.

1905-ci ilin yaz ve yayi – Azerbaycan milli burjuaziyanin Nazirler Komitesine "Erz-hallar" adlandirilan sened teqdim etmesi.

24 may 1905 – Ermenilerin irevanda azerbaycanli soyqirimi toretmek cehdlerinin iflasa ugramasi.

iyun 1905 – Ermeni dasnaklarinin Qacar kendi ugrunda doyuslerde darmadagin edilmesi.

iyun 1905 – "Heyat" qezetinin nesre baslamasi.

16-21 avqust – Susa doyusleri. Ermeni quldurlarinin agir meglubiyyete ducar olmasi.

15 avqust 1905 – Umumrusiya muselmanlarinin I qurultayinin kecirilmesi.

25 noyabr 1905 – Baki fehle Deputatlari Sovetinin yaradilmasi.

1905-ci ilin payizi – "Muselman cemiyyeti xeyriyyesi" ve "Mudafie ve muselman kubarlari ve ziyalilarinin ittifaqi cemiyyeti" teskilatinin yaradilmasi.

12 dekabr 1905 -1905-1911-ci iller iran inqilabinin baslanmasi.

1905 – "Qeyret" metbeesinin yaradilmasi.

1905-1913 – Haci Seyx Hesen Mollazade Gencevinin "Zubdetut-tarix" eserini nesr etmesi.

1905-ci ilin yazi ve payizi – E.B.Agayev "Difai" ("Mudafie") teskilatinin yaranmasi.

15-23 yanvar 1906 – Umumrusiya muselmanlarinin II qurultayinin kecirilmesi.

aprel 1906 – "Molla Nesreddin" jurnalinin nesre baslamasi.

31 may 1906 – Azerbaycanda I Dumaya seckilerin kecirilmesi.

5 avqust 1906 – Muzefereddin sahin konstitusiya haqqinda ferman vermesi.

16-23 avqust 1906 – Umumrusiya muselmanlarinin III qurultayinin kecirilmesi.

Avqust 1906 – Azerbaycan muellimlerinin I qurultayinin kecirilmesi.

1906 – "Nesr maarif" ve "Nicat" cemiyyetlerinin yaradilmasi.

30 dekabr 1906 – Muzefereddin sahin Konstitusiyanin quvveye minmesi haqqinda ferman vermesi. 1906-ci ilin sonu – Azerbaycanda II Dumaya seckilerin kecirilmesi.

1906 – Qalakend mis zavodunun istehsali dayandirmasi.

May 1907 – Gencede I.Ziyadxanov "Mudafie" teskilatini yaratmasi.

1907-ci ilin evveli-iyun 1907 – Azerbaycanda III Dumaya seckilerin kecirilmesi.

12 yanvar 1908 – Ilk Azerbaycan operasi olan "Leyli ve Mecnun"un tamasaya qoyulmasi. Yanvar 1908 – Tebrizde fedai merkezlerinin yaradilmasi.

23 iyun 1908 – Tehranda eksinqilabi cevrilisin bas vermesi. Konstitusiya terefdarlarina ve demokratik quvvelere divan tutulmasi.

18 iyul 1908 – Settarxanin fedaileri terefinden Tebrizin ag bayraqlardan temizlenmesi.

19 mart 1910 – Settarxan ve Bagirxanin Tehrana yola salinmasi.

1910 – Qafur Resad Mirzezadenin "Qafqaz cografiyasi haqqinda" eserinin cap olunmasi.

Oktyabr 1911 – "Musavat" partiyasinin esasinin qoyulmasi.

Dekabr 1911 – Tebrizin rus qosunlari terefinden tutulmasi. Inqilabin meglubiyyeti.

1912 – Rusiyanin ve xarici olkelerin 7 neheng banki terefinden "Oyl" inhisar birliyinin teskil edilmesi; Baki ve Tiflis seherleri arasinda birbasa teleqraf xettinin cekilmesi; Tebrizde alman is adamlarina mexsus

May ve sentyabr 1912 – Nuxa ipek senayesi fehlelerinin qelebe ile neticelenmis tetillerinin baslanmasi.

Sentyabr-oktyabr 1912 – Azerbaycanda IV Dovlet Dumasina seckilerin kecirilmesi. Butun Cenubi Qafqaz muselmanlarindan yegane deputat kimi huquqsunas Memmedyusif Ceferovun deputat secilmesi.

20 dekabr 1912 – "Cenubi Qafqaz quberniyalarinda torpaqlarin mecburi suretde satilmasi haqqinda qanun"un verilmesi.

1913-cu ilin evvelleri – Azerbaycanin qerbinde "Tovuz" portland sementi ve diger tikinti materiallari istehsali sehmdar cemiyyetinin tesis edilmesi.

7 iyul 1913 – Dagistan ve Zaqatala dairesinde feodal-asili munasibetlerin legv edilmesi haqqinda qanunun qebul olunmasi.

4 dekabr 1914 – Sariqamis emeliyyati. Turk ordusunun meglubiyyete ducar olmasi.

15 yanvar 1915 – Rus qosunlarinin turk herbi destelerini meglubiyyete ugratmasi.

17-20 yanvar 1915 – Rus qosunlarinin Tebrizi isgal etmesi.

oktyabr 1915 – Gon-deri senayesini xammalla temin etmek ucun xususi komitenin teskil edilmesi.

1913 – Toxuculuq fabriklerinin istehsalini tenzim etmek ve onlari xammalla techiz etmek ucun dovlet komitesinin yaradilmasi.

1915 – "Aciq soz" qezetinin nesre baslamasi.

Sentyabr 1916 – ilk azerbaycanli teyyareci Ferrux aga Qayibovun Vilnus uzerinde ugurlu doyus emeliyyati kecirmesi.

1916 – Azerbaycanin tutun emali fabriklerinin cebhe ucun isleyen strateji muessiseler sirasina daxil edilmesi.

1916 – ilk Azerbaycan filmi olan "Neft ve milyonlar seltenetinde" filminin ekranlasdirilmasi; Tebrizde ilk teatr binasinin tikilmesi.

6 mart 1917 – Baki Sovetine seckilerin kecirilmesi.

17 mart 1917 – Muveqqeti hokumetin Bakida yerli hakimiyyet orqani olan "ictimai Teskilatlarin icraiyye Komitesi"-nin yaradilmasi.

27 mart 1917 – Bakida Muselman Milli Surasinin Muveqqeti icraiyye Komitesinin secilmesi.

Mart 1917 – Bakida sosial-demokrat "Edalet" teskilatinin yaradilmasi.

15-20 aprel 1917 – Bakida Qafqaz muselmanlari qurultayinin kecirilmesi.

May 1917 – Moskvada Umumrusiya muselmanlar qurultayinin kecirilmesi.

1917-ci il iyunun – "Musavat" partiyasi ile "Turk Edemi Merkeziyyet" ikinci yarisi partiyasinin birlesmesi.

Avqust 1917 – "Birlik" teskilatinin yaradilmasi.

Sentyabr 1917 – "Rusiyada muselmanciliq partiyasi" ve Gencede "ittihadi-islam" partiyasinin yaradilmasi.

26 oktyabr 1917 – "Musavat" partiyasinin I qurultayinin kecirilmesi

1917-ci ilin sonlari-1918-ci ilin evvelleri – Cenubi Azerbaycanin Xoy, Salmas, Soucbulaq ve basqa bolgelerinde azerbaycanlilara qarsi ermeni-aysor ve kurd quldur destelerinin soyqirim toretmeleri.

10 (23) fevral 1918 – Cenubi Qafqaz Seyminin yaradilmasi

30 mart-1 aprel 1918 -"Mart soyqirimi". Ermeni-bolsevik quvvelerinin Bakida ve etraf erazilerde muselman soyqirimi toretmeleri.

22 aprel 1918 – Cenubi Qafqaz Demokratik Federativ Respublikasinin yaradilmasi.

25 aprel 1918 – Baki XKS-nin yaradilmasi. Sedri dasnak-bolsevik Stepan Saumyan secildi.

26 may 1918 – Cenubi Qafqaz Seyminin son iclasi. Gurcustanin oz musteqilliyini elan etmesi.

28 may 1918 – Tiflisde Azerbaycan Xalq Cumhuriyyetinin elan edilmesi.

28 may 1918 – F.X.Xoyski basda olmaqla I hokumet kabinetinin teskili ve fealiyyet gostermesi.

30 may 1918 – Azerbaycan Xalq Cumhuriyyetinin yaradilmasi haqqinda dunya parlamentlerine radioqram gonderilmesi.

4 iyun 1918 – Batumda Azerbaycan Xalq Cumhuriyyeti ile Osmanli dovleti arasinda "Sulh ve dostluq" muqavilesinin imzalanmasi.

10 iyun 1918 – Baki Sovetinin qosunlarinin Gence uzerine yurusu.

16 iyun 1918 – Azerbaycan Xalq Cumhuriyyeti hokumetinin Tiflisden Genceye kocmesi.

26 iyun 1918 – Azerbaycan Milli ordusunun yaradilmasi.

27 iyun 1918 -Azerbaycan (turk) dilinin dovlet dili elan edilmesi.

31 iyun 1918 – Baki XKS-nin istefa vermesi.

1 avqust 1918 – "Sentrokasp" diktaturasinin hakimiyyeti ele almasi

23 avqust 1918 – Azerbaycan vetendasligi haqqinda qanun qebul edilmesi.

28 avqust 1918 – Azerbaycan Xalq Cumhuriyyeti hokumetinin xalq maarifinin, orta mekteblerin millilesdirilmesi haqqinda qanun qebul etmesi.

15 sentyabr 1918 – Azerbaycan-Turk ordularinin Bakini azad etmesi. "Sentrokaspi" diktaturasinin devrilmesi.

17 sentyabr 1918 – Azerbaycan hokumetinin Bakiya kocmesi.

9 noyabr 1918 – Azerbaycan Xalq Cumhuriyyetinin ucrengli bayraginin qebul edilmesi.

10 noyabr 1918 – Turk ordusunun Bakini terk etmesi.

17 noyabr 1918 – General Tomsonun komandanligi altinda ingilis ordusunun Bakiya gelmesi.

7 dekabr 1918 – Azerbaycan parlamentinin fealiyyete baslamasi.

15 yanvar 1919 – Xosrovpasa bey Sultanovun Qarabag general-qubernatoru teyin edilmesi.

28 may 1919 – Azerbaycan numayende heyetinin Paris sulh konfransinda ABS prezidenti Vilsonla gorusmesi.

1 sentyabr 1919 – Azerbaycan parlamentinin Baki Unversitetinin acilmasi haqqinda qanun qebul etmesi.

15 noyabr 1919 – Baki Dovlet Unversitetinin fealiyyete baslamasi.

24 oktyabr 1919 – Naxcivanda ABS general-qubernatorlugunun yaradilmasi.

7 dekabr 1919 – "istiqlal" muzeyinin yaradilmasi.

24 dekabr 1919 – Nesib bey Yusifbeylinin rehberliyi ile besinci hokumet kabinetinin yaradilmasi. 2 yanvar 1920 – RSFSR xarici isler komissari Cicerinin Azerbaycan xarici isler naziri F. Xoyskiye birinci notasinin gonderilmesi.

11 yanvar 1920 – Versal sulh konfransinin Ali Surasi terefinden Kerzonun teklifi ile Azerbaycanin musteqilliyini defakto taninmasi.

15 yanvar 1920 – Azerbaycan numayendelerine Azerbaycanin musteqilliyinin defakto taninmasi barede Paris sulh konfransinin resmi qerarinin teqdim olunmasi.

23 yanvar 1920 – Cicerinin Azerbaycana tecavuzkar ruhlu ikinci nota gondermesi.

11-12 fevral 1920 – Azerbaycan K(b) P-nin yaradilmasi.

17 mart 1920 – Xoyskinin Cicerine novbeti nota gonderib cavab almamasi.

17 mart 1920 – V.i.Leninin Qafqaz Cehesi Herbi inqilab Surasina Bakini isgal etmek barede teleqram gondermesi.

30 mart 1920 – Nesib bey Yusifbeylinin besinci hokumet kabinetinin istefa vermesi.

15 aprel 1920 – Feteli xan Xoyskinin Derbend rayonuna rus qosunlarinin toplanmasi sebebleri barede melumat vermek ucun Cicerinin adina novbeti nota gondermesi

22 aprel 1920 – Mehemmedhesen Hacinskinin yeni hokumet teskil etmekden imtina etmesi.

27 aprel 1920 – XI Qirmizi Ordunun Bakini isgal etmesi.

1920 – Azerbaycan Xalq Cumhuriyyetinin suqut etmesi. Azerbaycanin bolsevikler terefinden isgal olunmasi.

28 aprel 1920 – Azerbaycanda sovet hakimiyyetinin elan edilmesi. Azerbaycan SSR-nin yaradilmasi. Butun hakimiyyetin Muveqqeti inqilab Komitesine verilmesi.

1920 mayin ilk gunleri – Qirmizi ordunun Azerbaycan Milli Ordusunun muqavimetini qiraraq Genceye daxil olmasi, Qazaxi zebt etmesi, Samaxi, Goycay, Seki, Zaqatala ve Balakeni ele kecirmesi; Baki limanina herbi donanmanin daxil olmasi.

3 may 1920 – Rusiyanin herbi-deniz donanmasinin Lenkerana ve Astaraya desant cixartmasi; Azerbaycan inqilab Komitesinin dekreti ile yerlerde qeza, mahal ve kend inqilab komitelerinin yaradilmasi.

5 may 1920 – Butun xan, bey ve veqf torpaqlarinin musadire olunaraq evezi odenilmeden kendlilerin istifadesine verilmesi.

7 may 1920 – Ordunun ve donanmanin yeniden teskil edilmesi barede dekret verilmesi.

12 may 1920 – inqilab Komitesinin xalq mehkemesi yaradilmasi haqqinda dekretinin verilmesi; "eksinqilab ve texribatciliga qarsi mubarize ucun Fovqelade Komissiya ve Ali inqilabi tribunal tesis edilmesi; silki ve mulki rutbelerin legv edilmesi barede dekret verilmesi.

15 may 1920 – Xalq Maarif Komissarliginin qerari ile vicdan azadliginin elan edilmesi; dinin dovletden ve mektebden ayrilmasi; Azerbaycan erazisindeki meseler, sular ve yeralti servetlerin millilesdirilerek dovlet mulkiyyetine verilmesi.

24 may 1920 – Azerbaycan inqilab Komitesinin neft senayesinin millilesdirilmesi haqqinda dekret vermesi.

25-31 may 1920 – Sovet rejimine qarsi Gencede Cavad bey Sixlinksinin, Mirze Mehemmed Qacarin ve Cahangir Bey Kazimbeyovun basciligi altinda usyan bas vermesi ve usyanin qeddarliqla yatirilmasi.

1920 iyunun evveli – Xezer ticaret donanmasinin millilesdirilmesi haqqinda dekret verilmesi.

6-18 iyun 1920 – Zaqatalada Sovet rejiminin ozbasinaligina qarsi Ehmediyevin ve Molla Nafiz Efendinin basciligi altnda xalq usyanini

Daha Ətaflı

KOMMUNAL VƏ HƏR NÖV ÖDƏMƏNİ BURADAN ET

XOCALI SOYQIRIMI
İstifadeçiler Terefinden Nəşr Olunan Xəbərlərə Görə Rəhbərlik Hecbir Məsuliyyet Daşımır

Diqqət!!! Diqqət!!!Bütün Hüquqlar Melumat-Merkezi.Com Saytının Rəhbərliyi Tərəfindən Qorunur

Saytda Yerleşdirilən Məlumatlardan İstifadə Edərkən Melumat-merkezi.com saytına istinad Edilmesi Və Ya Hiperlinkden İstifadə Olunmasi Vacibdir